Kosmetska kandila

Kosmetska kandila XII

Ime: 14. 09. 2019 KOSMETSKA KANDILA br. 12 JUBILEJI EPARHIJE RASKO PRIZRENSKE; Opis: Emisija-Kosmetska kandila Tip: audio/mpeg

Dva velika jubijela Eparhije Raško-prizrenske: 10 vijekova Raške eparhije i 8 vijekova samostalnosti Srpske pravoslavne Crkve proslavljeni 7. i 8. septembra u Starom Rasu

Eparhija raško-prizrenska 8. septembra, saborno i molitveno, kao što su radili i naši slavni preci predvođeni Svetim Nemanjićima, u Crkvi Svetih apostola Petra i Pavla kod Novog Pazara, proslavila je dva značajna jubileja: 1000 godina od prvog pisanog spomena Raške eparhije i 8 vekova samostalnosti Srpske pravoslavne crkve. Sv. Liturgiji pored više stotina vernika okupljenih oko drevnog Petropavlovskog hrama prisustvovali su i ime Vlade Republike Srbije predstavnici Državne u prave za saradnju sa crkvama i verskim zajednicama i predstavnici Vojske Srbije.

RasSvetu arhijerejsku liturgiju služili su Visokopreosvećeni Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije, Preosvećena gospoda: raško-prizrenski Teodosije, žički Justin, polaško-kumanovski Joakim, mileševski Atanasije i zahumsko-hercegovački Dimitrije sa sveštenstvom i vernim narodom. Liturgiju su svojim pojanjem pratili učenici Prizrenske Bogoslovije.

U liturgijskoj besedi Presvećeni vladika Justin je kazao da je danas dan velike radosti: “Danas su se spojila dva jubileja naše Crkve i to su događaji koji nama pravoslavnima daju mogućnost da se radujemo, jer i apostol Pavle kaže: Radujte se u Gospodu svagda, i opet velim: Radujte se!”

Nakon blagosiljanja i rezanja slavskog kolača, Preosvećeni vladika raško-prizrenski i kosovsko-metohijski Teodosije zablagodario je svojoj braći arhijerejima, sveštenstvu, monaštvu, vernom narodu, koji su se danas sabrali da pokažu da smo svi jedno telo Hristovo – Crkva Božija i da ovde potvrdimo svoj zavet Bogu da smo narod opredeljen za večni život.

Podsetivši na jubileje koje danas proslavljamo, 1000 godina pomena Raške i prizrenske eparhije i 800 godina samostalnosti SPC, vladika je naglasio da iako kao narod imamo čime da se ponosimo i pohvalimo, imamo i veliku odgovornost s obzirom na teško vreme u kojem danas živimo. On je kazao da nam je potrebna pomoć Božja koju očekujemo time što služimo Bogu ispunjavajući Njegovu reč i zapovesti – Sveto jevanđelje.

Ras 2Njegovo visokopreosveštenstvo Arhiepiskop cetinjski i Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije je istakao da u Crkvi Svetih apostola Petra i Pavla ovaj sabor traje od vremena Svete braće Kirila i Metodija i nastavlja se kroz vekove. Podsetio je da su u ovoj crkvi održavani veliki sabori još za vreme Svetoga Simeona i Svetoga Save, da se u njoj krstio Sveti Sava, Sveti Stefan Prvovenčani, deca Svetog Simeona i Svete Ane, koji su se u njoj primili monaški postrig.

Mitropolit je kazao da je Crkva Svetih Petra i Pavla majka crkva svih crkava koje je gradio narod Božji, srpski, kroz vekove. Majka crkva i Studenice i Žiče, Pećke patrijaršije i Dečana, Morače i Gračanice, i svih drugih naših hramova širom vaseljene.

Njegovo visokopreosveštenstvo Arhiepiskop cetinjski je, u ime Svetoga Petra Cetinjskoga, primio kumstvo za iduću godinu za dan svih Srba svetitelja. Mitropolit je za ovaj hram koji spaja vekove, prilažio ikonu Svetog Petra Cetinjskog podsećajući na dela svih vladara iz loze Petrovića, naročito kralja Nikole Petrovića koji je zajedno sa kraljem Petrom Prvim Karađorđevićem oslobodio Kosovo i Metohiju 1912 -1913. godine:

Nakon Sv. Liturgije i osvećenja slavskog kolača za sve goste priređena je slavska trpeza. Potom su arhijereji sa sveštenstvom i zvanicama obišli hram Sv. Save u izgradnji u zaseoku Miščići pored Deževe gde je rodonačelnik naše Autokefalne Crkve po predanju rođen. Reč je o prelepoj rotondi koja će dostojno obeležiti mesto gde je svetlost dana ugledao najveći među Srbima – Sv. Sava, Prvi Arhiepiskop Srpski.

Ras 3Proslava dvostrukog jubileja: 800te godišnjice Autokefalije Srpske Arhiepiskopije i hiljadugodišnjice od prvog pomena imena Eparhije Raške u hrisovulji romejskog cara Vasilija II započela je u subotu 7. septembra svečanim bdenijem pod svodovima drevnog Petropavlovskog hrama u Starom Rasu.

Bdenjem je načalstvovao Episkop Zahumsko-hercegovački Dimitrije, a u njemu su učestvovali i Episkopi Raško-prizrenski Teodosije, Mileševski Atanasije i Kumanovsko-pološki Joakim uz više sveštenoslužitelja nekoliko Eparhija naše pomesne Crkve.

Nakon bdenija koje su pevali prizrenski bogoslovci, svečanosti se pridružio i Mitropolit Crnogorsko-primorski Amfilohije uzevši učešće u svečanoj akademiji koja je održana u porti hrama. Pored obraćanja domaćina, Episkopa Raško-prizrenskog Teodosije, prisutnima se obratio i Mitropolit Amfilohije. U akademiji je nastupio hor “Branislav Nušić” iz Kosovske Mitrovice, više folkornih ansambala sa Kosova i Metohije kao i Raške oblasti, pevali su prizrenski bogoslovci, mladi etno-pevači, a sve uz prigodne stihove koji su čitali dramski umetnici. Večernje slavlje je završeno večerom koju je organizovala za goste Eparhija Raško-prizrenska.

U svojoj besedi Episkop Teodosije je posebno nadahnuto govorio o značaju ovoga jubileja. On je naglasio da se radi o jubilarnoj godini za srpsku crkvu i narod, podsećajući na to da se u njenim eparhijama širom Srbije, regiona i sveta, jubilej obeležava tokom cele godine uz više događaja, a da je centralna proslava u oktobru u manastiru Žiča, i patrijaršiji u Beogradu.

Vladika je pozvao i da s hrišćanskom istrajnošću izdržimo i ovovremena iskušenja i ne zaboravimo kosovski zavet – Srbima jedinstven izraz pravoslavlja.

Njegovo visokopreosveštenstvo Mitropolit crnogrosko-primorski Amfilohije je zahvalio vladici Teodosiju na pozivu, naglašavajući da je jako bitno sabiranje na ovom svetom mestu, da se obnovi svesrpski sabor, da se nastavi ono što su nam preci još od Nemanjića ostavili.

Petrova crkva kod Novog Pazara u Rasu predstavlja najstariji spomenik crkvene arhitekture na prostoru Srbije i prvobitno je sjedište Raške episkopije. Crkva se nalazi 2 kilometra sjeverno od centra Novog Pazara, a prema do sada poznatim pisanim izvorima potiče iz 8. vijeka, ali je vjerovatno i starijeg datuma. U drugoj hrisovulji cara Vasilija II iz 1020. godine, izdatoj Ohridskoj arhiepiskopiji, pominje se Raška episkopija koja je obuhvatala čitavu Srbiju, a sjedište episkopije je bila Crkva Svetih Petra i Pavla. Tokom prvih godina vladavine Nemanjića, Petrova crkva u Rasu je bila mesto najznačajnijih događaja. U njoj je ponovo, po pravoslavnom obredu, kršten veliki župan Stefan Nemanja. U Petrovoj crkvi on je predao presto svom sinu Stefanu Prvovenčanom, a na istom mjestu je i Episkop raški zamonašio Nemanju i njegovu ženu Anu.

Posle sticanja crkvene samostalnosti 1219. godine, prvi srpski arhiepiskop postaje Sava Nemanjić a sjedište Srpske crkve manastir Žiča, dok sjedište Raške episkopije ostaje u Petrovoj crkvi.

Autor emisije: Slobodanka Grdinić.