Mina Karadžić Fotografija

Kulturni magazin: Vilhelmina (Mina) Karadžić

Ime: 12.06.2019 Kulturni magazin MINA KARADZIC; Opis: Vilhelmina (Mina) Karadžić Tip: audio/mpeg

Vilhelmina (Mina) Karadžić-Vukomanović je bila slikarka i književnica, kćerka Vuka Stefanovića Karadžića i Bečlijke Ane Marije Kraus.

Mina Karadžić je jedna od tri slikarke (pored Katarine Ivanović i Poleksije Todorović) koje su radile u Srbiji u 19. veku.

Rođena je u Beču i odrasla u kući u koju su dolazile mnoge poznate ličnosti srpske kulture toga doba, prijatelji i saradnici njenog oca: Branko Radičević, Đuro Daničić, prota Mateja Nenadović, Njegoš, knez Mihailo Obrenović, Stevan Knićanin, slikari Uroš Knežević, Aksentije Marodić, Steva Todorović, Dimitrije Tirol, patrijarh Josif Rajačić, crnogorski knez Danilo,… kao i Jakob Grim, istoričar Leopold Ranke, Pavel Šafarik, ruski naučnik Sreznjevski, i mnogi drugi. Osim nemačkog jezika naučila je rano francuski, a potom i italijanski, od 15. počela je da uči srpski, a od 19. godine engleski jezik. Išla je na časove klavira i slikarstva. Časove muzike držao joj je Gustav Grosman. O njenom obrazovanju brinuo se i Jernej Kopitar, koji joj je poklanjao knjige nemačkih, francuskih i engleskih pisaca.

Mina je vredno učila – najpre crtanje, kod kapelana Jozefa Pfajfera, a sredinom 50-ih godina nastavila je usavršavanje u ateljeu Fridriha Šilhera, zatim kod živopisca Grubera. Svome ocu je pomagala kao sekretar u poslovima i pratila ga na putovanjima. Putujući sa ocem, posetila je galerije u Veneciji (1847.), Berlinu (1849. i 1854.), Drezdenu (1854). Želela je da se usavršava u Petrogradu, ali nije uspela da dobije stipendiju.

Sa tridesetak godina već je ušla u Kukuljevićev „Slovnik umjetnikah jugoslavenskih“, nedugo zatimo i u Vurcbahov (nem. Constantin von Wurzbach) „Biografski leksikon“, a početkom 20. veka našla se među 216 znamenitih Srba u delu „Znameniti Srbi XIX veka“ Andre Gavrilovića.

U maju 1858. godine sa majkom i ocem, doputovala je brodom iz Beča u Zemun. U Beogradu je prešla u pravoslavnu veru i dobila ime Milica. Udala se za siromašnog bratanca kneginje Ljubice, profesora književnosti na beogradskom Liceju Aleksu Vukomanovića (1826—1859). Venčanje je bilo u Sabornoj crkvi 18/30. maja 1858. godine. Aleksa je umro krajem 1859. posle godinu i po dana braka, bio je oboleo „od očiju“. Imali su sina Janka, koji je vaspitavan u ruskom kadetskom korpusu – za oficira. Mina i Janko su krajem septembra 1860. godine iz Beograda otišli u Beč. Posle nekog vremena umro joj je i otac Vuk (1864). godine. Zatim se više godina brinula o teško bolesnoj majci Ani. Ana Kraus (1798—1876) je 1868. godine imala moždani udar, od koga joj se oduzela desna strana i moć govora, Mina je negovala do kraja života 11. avgusta 1876. godine.

Sin Janko je imao nepuna tri meseca kada je 1859. godine ostao bez oca. Niže škole je učio u Beču, da bi zauzimanjem ruskog prote Rajevskog i Srba iz Beča otišao je u Rusiju na školovanje. Upisao se u „Paženkor“ u Petrogradu, odakle je 1876. došao kao dobrovoljac u Srbiju, i učestvovao u srpsko-turskom ratu gde je dobio medalju za hrabrost. Vratio se potom u Rusiju, gde je umro 1878. godine. Ovim događajima dodaje se i smrt njenog brata Dimitrija Karadžića (1836—1883) u Petrogradu. Posle toga Mina je ostala kao jedini potomak Vuka Karadžića, i sa njom je 1894. godine ugašena Vukova loza.

Umrla je Mina 12. juna 1894. godine u Beču od uremije. O državnom trošku preneta je u Beograd i sahranjena u grob njenog muža Alekse na Tašmajdanu. Početkom 20. veka njihove kosti zajedno sa sinovljevim su prenete u Savinac kod Gornjeg Milanovca gde su sahranjene u kripti porodične crkve Vukomanovića.