Zemljotres

Ljetopis, 15. april 2019

Ime: Ljetopis 15.04.2019 (1979 Zemljotres u CG, 1452 Leonardo); Opis: Ljetopis, 15. april 2019 Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 15. aprila 1979. godine u 7 sati, 19 minuta i 50 sekundi, Crnu Goru je pogodio katastrofalan zemljotres, jačine 7,2 stepena Rihterove skale u epicentru. U zemljotresu je poginulo više od 100 ljudi, oko 600 je povrijeđeno, a više od 80.000 ostalo je bez kuća. Najviše je stradalo Crnogorsko primorje. Stihija je razorila veliki broj kulturno-istorijskih spomenika i hotelsko-turističkih objekata, oštećene su saobraćajnice, stambene zgrade, Barska luka i brojni privredni objekti.

ZemljotresZemljotres sa Rihterovom magnitudom od sedam jedinica i intenzitetom od devet jedinica Merkalijeve skale zahvatio je cijelo Crnogorsko primorje i sjevernu Albaniju, prouzrokujući brojne ljudske žrtve i velika materijalna razaranja.

Epicentar se nalazio u Jadranskom moru, između Ulcinja i Bara, na udaljenosti 14 kilometara od obale. Zemljotres se osjetio, čak, na udaljenosti od 900 kilometara, dok su štete bile ograničene na Crnu Goru i sjevernu Albaniju, odnosno na prostor od oko 100 kilometara – između Herceg Novog na sjeveru i Skadra na jugu i oko 25 kilometara obalnog pojasa i zaleđa. Posebno teško su stradali Ulcinj, Bar, Petrovac, Budva, Tivat, Kotor, Risan i Herceg Novi, a razoreno je i 250 drugih naselja.

Uništen je ogroman dio modernih hotelskih kapaciteta u regionu, oštećena su 53 zdravstvena objekta, 570 objekata socijalne i dečje zaštite, 240 školskih objekata. Posebno su stradali kulturno-istorijski spomenici, velike štete su konstatovane na putnoj mreži, a jedna od specifičnih manifestacija oštećenja tla izazvana zemljotresom bile su pojave klizišta i odrona. Zona oštećenja obuhvatala je 600 kvadratnih kilometara.

Period obnove i izgradnje zemljotresom devastiranog prostora, period je bio praćen realizacijom projekata specijalističkih agencija Ujedinjenih nacija, čime je praktično započet intenzivan napredak na polju seizmički sigurnog građenja i zemljotresnog inženjerstva u Crnoj Gori.

 

  • Na današnji dan, 15. aprila1452. Rođen je Leonardo da Vinči italijanski slikar, vajar i graditelj. Crtao je ljude, biljke, životinje, proničući u bit njihove strukture i fizionomije.

Leonardo Da VinciLeonardo da Vinči rođen u mjestu Vincija, bio je poznati italijanski renesansni arhitekta, pronalazač, inženjer, vajar i slikar. Bio je opisan kao ideal „renesansnog čovjeka“ i kao univerzalni genije. Izumi Leonarda da Vinčija se i dan danas koriste u modernoj tehnologiji, iako nisu bili primjenjivani u njegovo doba. Tako je Leonardo Da Vinči pomogao razvoju anatomije, astronomije, građevinarstva, botanike, kartografije, geologije, matematike, aeronautike, optike, mehanike,planiranje gradova i još dosta toga.

Jednostavno rečeno Leonardo Da Vinči je bio čovjek van svog vremena.

Brojni Leonardovi zapisi i skice otkrivaju da je on dugo sanjao o tome da čovjeku omogući da se vine u nebo poput ptice. Štaviše, konstrukcija leteće mašine koju je skicirao podsjeća upravo na anatomiju ptice! On je zamislio da njegova mašina ima ogromna krila nakačena na drveni ram, unutar kog bi neustrašivi pilot legao okrenut licem nadolje i pomjerao krila složenim sistemom. Vjeruje se da Leonardo ovu mašinu nikad nije napravio, a da je pokušao – doživeo bi neuspjeh. S obzirom na to da ova mašina nije imala motor, ostaje nejasno kako bi se pokrenula. Svijet je prvu leteću mašinu dobio tek 400 godina kasnije.

Da Vinči je osmislio više predmeta koji bi trebalo da posluže u ratu, a jedan od njih je i oklopno vozilo. Ovaj izum sastojao se od kola, koja bi pokrenula ljudska snaga, prekrivenih metalom. Međutim, baš kao ni leteća mašina, vjeruje se da oklopno vozilo nikad nije napravljeno. I baš kao što je bio slučaj s letećom mašinom, ovakvo vozilo se pojavilo tek četiri vijeka kasnije – u Prvom svjetskom ratu.

Da Vinči nije bio prvi pronalazač koji je osmislio odijelo koje bi omogućilo čovjeku da diše pod vodom, ali je bio jedan od onih koji su to bolje planirali. Ovo odijelo bi gotovo u potpunosti bilo napravljeno od kože, a sastojalo bi se od jakne, pantalona i maske. Vazduh bi se dopremao putem jakne, a u odijelo bi se ugradila i posuda za urin, što ukazuje na to da bi se Leonardov ronilac zadržao pod vodom. Takođe, slavni umjetnik je planirao i da odijelo opremi raznim potrepštinama kojima je namijenio veliki broj džepova. Međutim, ovakvo odijelo je napravljeno tek u dvadesetom vijeku.

Čovjek koji je naslikao Tajnu večeru je osmislio oružje koje je preteča današnjeg mitraljeza. On je skicirao oružje sa 33 cijevi na rotirajućem okviru. Kao i kada je riječ o njegovim prethodno nabrojanim izumima, Leonardo nije napravio ovu pušku, a slično oružje je prvi put upotrijebljeno tek 1862. godine, u amerečkom građanskom ratu.

Mnogi Da Vinčijevi izumi bili su dokaz da je bio umjetnik i pronalazač ispred svog vremena. On je osmislio robota-viteza koji je mogao da maše rukama, pomjera vrat, otvara i zatvara usta. Leonardo je robotom upravljao žicama, ali je postojao i unutrašnji pokretački mehanizam.
Da Vinčijev drveni automobil pokretao se pomoću opruga povezanih sa drvenim točkovima. 2004. godine naučnici u firentinskom muzeju su napravili model automobila i otkrili da radi baš onako kako je Da Vinči zamislio.