Krstaski Ratovi

Ljetopis, 16. novembar 2019

Ime: Ljetopis 16.11.2019 (1912 Telegraf, 1095 Krstaski ratovi); Opis: Ljetopis, 16. novembar 2019 Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 16. novembra 1095. godine na crkvenom saboru u Klermonu, u Francuskoj, papa Urban II pozvao je crkvene velikodostojnike i vladare na vjerski rat protiv turskog plemena Seldžuka, koje je zauzelo Svetu zemlju u Palestini.

Krstaski RatoviTime je počela epoha krstaških ratova. Krstaški ratovi predstavljaju niz ratova koje su hrišćani zapadne i srednje Evrope pod uticajem papa vodili od kraja XI do druge polovine XIII veka protiv Seldžuka, Fatimida i drugih islamskih dinastija i država za oslobođenje svetih mjesta u Palestini, posebno Hristovog groba u Jerusalimu, iz ruku muslimana. Ti su ratovi započeli u doba kada je Katolička crkva, sa papom na čelu, nastojala da ostvari prevlast u hrišćanskom svijetu.

Na crkvenom saboru u Klermonu 1095. godine Papa Urban II pozvao je na rat protiv muslimana za oslobođenje Jerusalima, obećavši učesnicima opraštanje svih grijehova, pri čemu će ubijanje, pljačka, osvajanje novih posjeda biti u potpunosti prihvatljivi, jer će žrtve svega toga biti nevjernici koji bolje ni ne zaslužuju. Papin poziv, kao i žarko propovijedanje zanesenjaka, npr. francuskog monaha Petra Pustinjaka, bili su dočekani s velikim poletom i oduševljenjem, i to zbog više razloga.

Premda je u XI vijeku u Evropi počelo razdoblje opšte demografske, državne i političke obnove, niži društveni slojevi su proživljavali teško ekonomsko stanje i glad, a evropske zemlje je zahvatila nepoznata epidemija (vjerovatno kuga), pa je pokušaj bijega iz takve stvarnosti bio sasvim razumljiv. Ekonomsko stanje je bilo dodatno otežano jer su Turci Seldžuci i egipatski Fatimidi kočili trgovinu maloazijskog i sjevernoafričkog prostora sa hrišćanskom Evropom. Značajnu ulogu u pokretanju ratova imala je i zamisao o zaštiti mnogobrojnih hodočasnika na putu u Svetu zemlju od nasilja i samovolje bliskoistočnih moćnika. Od rata protiv islamskog Istoka svi su očekivali koristi: vjerski pojedinci – mjesto u raju, velikaši – nove velike posjede, seljaci – oslobođenje od lične zavisnosti, a svi učesnici plijen od pljačke.

U raznim djelovima Francuske, Njemačke i Italije na hiljade vitezova i kmetova počinju da se okupljaju za ratni pohod, stavljaju na svoju odjeću veliki crveni krst i odlaze u rat za oslobađanje Hristovog groba. Katolička crkva je u ovim ratovima vidjela priliku da uspostavi duhovnu dominaciju nad zemljama Istočnog Rimskog Carstva, a riteri i feudalci bili su vođeni ekonomskim motivima (osvajanje novih posjeda, ratni plijen).

Prvi krstaški rat poveli su normanski, flandrijski i holandski riteri. Osvojili su Jerusalim i stvorili nekoliko grofovija i Jerusalimsku kraljevinu

Drugi krstaški rat pod vođstvom francuskog i njemačkog kralja završio se bez rezultata.

Treći krstaški rat vode engleski kralj Ričard Lavljeg Srca, francuski kralj Filip II Avgust i njemački car Fridrih Barbarosa. U ovom pohodu Ričard Lavljeg Srca je uspio ugovorom da obezbijedi slobodan dolazak hodočasnika u Jerusalim.

Četvrti krstaški rat vodili su francuski feudalci pod vođstvom Mletačke republike. U ovom pohodu krstaši su zauzeli Carigrad, stvoreno je Latinsko carstvo i stvorene još neke manje države.

Peti krstaški rat vođen je protiv egipatskog sultana koji je vladao Palestinom. Zbog unutrašnjih razdora, krstaška vojska je morala da napusti Egipat.

U Šestom krstaškom ratu Fridrh II Hoenštaufovac osvaja Jerusalim.

Francuski kralj preduzeo je sedmi i osmi krstaški rat, ali bez većih uspjeha.

Treba pomenuti i dva dječija krstaška rata. Dečji krstaški rat je naziv za nekoliko fiktivnih i stvarnih događaja . Međutim, dio djece su trgovci prodali u Egiptu, a drugi dio je stradao od zime i gladi.

Posledice krstaških ratova su opadanje ugleda rimskog pape, dominacija italijanskih gradova u Sredozemlju, upoznavanje Evrope sa kulturom Istoka.

 

  • Na današnji dan, 16. novembra 1912. godine uspostavljena je telegrafska veza između Crne Gore i Srbije , osam godina nakon što je ostvarena prva međunarodna radio-telegrafska veza između Volujice kod Bara i italijanskog grada Barija.

Telegrafska Veza Crna Gora Srbija VolujicaGodine 1904. između crnogorske vlade i Guljerma Markonija, italijanskog naučnika koji je pet godina kasnije dobio Nobelovu nagradu za fiziku, sklopljen je u Londonu ugovor za instaliranje radio-stanice na brdu Volujica. U ime Crne Gore ugovor je potpisao glavni upravitelj pošte i telegrafa Jovo Popović, a sa italijanske strane ministar pošta Skala i sam Markoni. Prva radio-telegrafska stanica na Balkanu proradila je na planini Volujica iznad Bara. Bila je montirana za nepuna tri mjeseca. Imala je dvije antene visoke po 47 metara, a radila je pomoću baterija.

Događaj je zaista bio izuzetan za Crnu Goru. Njenom svečanom puštanju u rad prisustvovao je i knjaz Nikola sa brojnom pratnjom. Nakon puštanja stanice u rad, knjaz Nikola je poslao telegrame ruskom caru Nikoli II, kralju Srbije Petru I, austrijskom caru Franju Josifu i italijanskom kralju Viktoru Emanuelu.

Od svih vladara kojima su upućeni telegrami, istog dana su stigli odgovori. Bili su pročitani na velikom banketu priređenom u čast puštanja stanice u rad. Iste je godine u Bar donijet i prvi radio-aparat. Kao i svi u to vrijeme, i ovaj je bio bez zvučnika i sa slušalicama. Pošto nije imao velikih prihoda od stanice, Markoni je ponudio Crnoj Gori da je otkupi. Ministarski savjet je odobrio da Uprava pošta i telegrafa preuzme stanicu u trogodišnji najam uz nadoknadu Markoniju od dvije i po hiljade franaka, ali je stanicu, dozvolom crnogorske vlade, otkupilo Barsko društvo, godinu dana kasnije.

Prva radio-stanica na Balkanu radila je, uz kraće prekide, sve do početka Prvog svjetskog rata. Austrijske torpiljerke ušle su 1915. godine u barsku luku i potopile jahtu kralja Nikole „Rumija”, porušile zgradu lučke kapetanije na lukobranu (tom prilikom izgorjela je sva stara crnogorska pomorska arhiva) i topovskim đuladima srušile radio-stanicu na Volujici.