Nirnberski Proces

Ljetopis, 16. oktobar 2020. godine

Ime: Ljetopis 16.10.2019 (1793 pogubljena kraljica Marija Antoaneta, 1946 zavrsen proces u Nirnbergu); Opis: Ljetopis, 16. oktobar Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 16. oktobra 1946. godine završen je glavni Nirnberški proces.

Nirnberski ProcesVinston Čerčil, revoltiran ponašanjem, zločinačkim postupcima i načinom ratovanja sila Osovine, predlagao je egzekucije po kratkom postupku i posebnom zakonu od čega je odustao pod uticajem SAD. Staljin je dao još rigorozniji predlog o neselektivnom strijeljanju pedeset do sto hiljada njemačkih oficira. I sam Čerčil se usprotivio strijeljanju oficira koji nijesu imali učešća u zločinima. Buduće suđenje regulisano je Londonskim sporazumom 1945. godine. Spisak budućih optuženika ograničen je na veće ratne zločince evropskih sila Osovine. Nirnberški proces ili Nirnberško suđenje je bilo suđenje istaknutim članovima političke, vojne i ekonomske elite nacističke Njemačke.

Glavno nirnberško suđenje trajalo je od novembra 1945. godine do  oktobra 1946. godine, a odvijalo se u Nirnberškoj palati pravde. Predstavnici Sovjetskog Saveza su se zalagali da suđenja budu održana u Berlinu, što SAD nijesu prihvatile jer su htjele da suđenje bude u njihovoj kontrolnoj zoni. Nirnberg je bio pogodan i zato što je imao i jednu od rijetkih očuvanih velikih sudnica i veliko zatvorsko odjeljenje. Uz to bio je poznat kao grad nacističkih zborovanja pa je suđenje nacistima baš u tom gradu imalo značajnu simboliku. Svaka od četiri velike sile pobjednice imenovala je po jednog sudiju, njegovu zamjenu i tužioce.

Pred međunarodnim vojnim tribunalom bilo je optuženo 24 lica i 6 organizacija. Francuske sudije predlagale su da se smrtne kazne izvršavaju strijeljanjem za osuđena vojna lica kako je to bila praksa vojnih tribunal ali su se sovjetske sudije usprotivile. Oni su smatrali da su ova lica prekršila sva vojna etička pravila i da nijesu dostojna streljačkog voda tako da je utvrđeno da se smrtna kazna izvršava vješanjem.

Oktobra 1946. godine obješene su glavešine Trećeg rajha koje je Međunarodni sud u Nirnbergu osudio na smrt zbog ratnih zločina u Drugom svjetskom ratu, uključujući šefa njemačke diplomatije Joahima fon Ribentropa i načelnika štaba Vrhovne komande oružanih snaga Njemačke feldmaršala Vilhelma Kajtela. Rajhsmaršal Herman Gering, takođe osuđen na smrt, ubio se u zatvorskoj ćeliji.

 

  • Na današnji dan,16. oktobra 1793. godine pogubljena je francuska kraljica Marija Antoaneta, supruga Luja XVIII, kćerka austrijske carice Marije Terezije.

Marija AntoanetaBila je jedna od najomraženijih ličnosti Francuske u vrijeme izbijanja revolucije u toj zemlji 1789. godine. Upamćena je po izjavi: “Ako nemaju hleba, nek jedu kolače”, koju najvjerovatnije nikada nije izrekla. U to vrijeme u Parizu je vladala velika nestašica hleba, pa su tadašnji pekari pravili sve drugo osim hleba, tj. sirotinjske kolače. S druge strane, većina istoričara smatra da Marija Antoaneta još uvijek nije ni stigla u Francusku u vrijeme tog dešavanja, pa nije mogla to ni da izgovori. Pretpostavlja se da je Žan Žak Ruso pridodao njenoj ličnosti tu krilaticu koja se savršeno slagala sa ilustracijom tadašnjeg jaza između apsolutističke monarhije i narodne bijede. U svakom slučaju, dvojaka percepcija njenog života i lika bila je slučaj i u vrijeme prije Francuske revolucije, ali se isto tako provlači i do današnjih dana.

Pod optužbom da je vezama sa bečkim dvorom izdala republiku, poslije montiranog sudskog procesa, pogubljena je na giljotini. Iako je odrastala za vrijeme sedmogodišnjeg rata, imala je lijepo i bezbrižno djetinjstvo, okružena braćom i sestrama. Njena interesovanja bila su usmjerena na muziku i ples, pa je akcenat na njeno dalje obrazovanje stavljen na manire i muziku. Nakon rata, dužnost četrnaestogodišnje nadvojvodkinje bila je da se uda za francuskog prestolonaslednika Luja XVI, kako bi se ojačao savez između Francuske i Austrije. Predata je Francuzima maja 1770. godine na ostrvu u sred reke Rajne. Iza sebe je morala da ostavi sve što ju je vezivalo za dom, osim par ljudi iz pratnje. Samo nakon jednog dana pošto se upoznala sa petnaestogodišnjim Lujem, održano je raskošno vjenčanje. Tugu zbog djece koju je izgubila i zbog nesrećnog braka, liječila je zabavama, kockanjem i gomilom novih raskošnih haljina. Pored svega toga Marija je bila dobra i brižna majka.

Sve gora finansijska situacija u Francuskoj primorala je kralja da pozove sve plemiće, kako bi raspravljali o porezima i pokušali da riješe lošu finansijsku situaciju u državi. Marija Antoaneta nije prisustvovala prvim sjednicama, pa je zbog toga optužena da zanemaruje značaj skupštine. Bilo je to doba kada se svaki loše promišljen potez mogao protumačiti kao izdaja naroda i monarhije. Mržnja naroda zbog toga je postala veća, pa su je svakodnevno vrijeđali po novinama i dodijelili joj nadimak Madam Deficit. Ipak pored raskošnog života i rasipanja novca u kome je uživala, kraljica je često održavala dobrotvorne akcije, poklanjala hranu, gradila kuće za seljake. Iako su svi plemići napuštali Francusku, bježeći od revolucije koja je tek počela, Luj je smatrao da mu njegov narod neće nauditi.

Svjesna da je kralj napravio loš potez, ona ipak odlučuje da ostane kraj supruga. Marija Antoaneta postaje najugroženija osoba u zemlji, ali i najomraženija kraljica u francuskoj istoriji. Odnosi između Habzburške Monarhije i Francuske postajali su sve zategnutiji. Francuska je Habzburzima objavila rat. Veoma brzo počelo je suđenje kralju, koji je ubijen na giljotini. Nakon njegove smrti, zdravlje joj se pogoršalo, a u aprila iste godine počinje njeno suđenje. U maju je odvajaju od sina, koji ubrzo i umire. Iako je imala brojne šanse da pobjegne i spasi se, odlučila je da se suoči sa svojom sudbinom. Na dan pogubljenja ošišana je na kratko i obučena u jednostavnu bijelu haljinu.

Na putu od zatvora do trga Konkord gdje ju je čekala giljotina, vozili su je u drvenim kolima dok je narod radosno klicao. Život poslednje gospodarice Versaja ugašen je vezanih ruku, pod sječivom giljotine. Njene poslednje riječi, kako se tvrdi, bile su Izvinite kada je slučajno nagazila dželata. Burbonskom restauracijom Luj XVIII  je došao na vlast i naredio da se tijela njegovog starijeg brata i Marije Antoanete ekshuminiraju i da im se organizuje dostojna sahrana. Tijela su po kraljevoj naredbi smještena u baziliku Sen Deni, gdje počivaju skoro svi francuski kraljevi.