Martovski Pogrom

Ljetopis, 17. mart 2019

Ime: Ljetopis 17.03.2019 (2004 martovski pogrom Srba na Kosovu, 1956 umrla Irena Kiri); Opis: Ljetopis, 17. mart 2019 Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 17. marta 2004. godine u eskalaciji nasilja kosovskih Albanaca nad Srbima za dva dana ubijeno 30 ljudi, 900 povrijeđeno, među kojima i 65 vojnika KFOR-a, 4.000 Srba raseljeno, spaljeno više od hiljadu srpskih kuća i uništeni crkve i manastiri, od kojih mnogi iz srednjeg vijeka. NATO, Savjet bezbjednosti UN, EU i cjelokupna javnost najoštrije osudili etničko čišćenje na Kosmetu. Uslijedili masovni protesti Srba.

Martovski PogromMartovski pogrom 2004. godine označava pogrom srpskog civilnog stanovništva na Kosovu i Metohiji marta 2004. godine, koji su organizovali OVK i albanski teroristi. Martovskom pogromu 2004. godine su prethodila brojna ubistva, otmice i uništavanja imovine, u prisustvu međunarodnih snaga, koje nisu adekvatno reagovale. Neposredan povod za realizaciju pogroma je bilo objavljivanje vijesti o davljenju trojice albanskih dječaka u reci Ibar, u selu Čabra, u srpskoj opštini Zubin Potok, za čiju su smrt albanski i svjetski mediji najpre okrivili Srbe iz susednog sela Zupče.

Od 17. do 19. marta 2004. godine proteran je veliki broj Srba i drugog nealbanskog stanovništva, spaljene su njihove kuće i oskrnavljeni su srpski kulturno-istorijski spomenici. Dva dana otvorenog napada na srpsko civilno stanovništvo na Kosovu i Metohiji se sastojao u masovnom progonu Srba, najmasovnijem od 1999. godine.

Procjenjuje se da je više od 4.000 ljudi izgnano iz svojih kuća, širom Kosova i Metohije, poginulo 30 ljudi, više od 900 ljudi je pretučeno i teško povrijeđeno, uništeno je 19 spomenika kulture prve kategorije i 16 pravoslavnih crkava koje nisu kategorisane. Uništeno je oko 10.000 vrijednih fresaka, ikona, putira i mnogih drugih crkvenih relikvija, kao i knjige krštenih, vjenčanih i umrlih, koje svjedoče o vjekovnom trajanju Srba na Kosovu i Metohiji. Oko 935 srpskih, romskih i aškalijskih kuća je spaljeno i uništeno. Od Srba je etnički očišćeno šest gradova i devet sela. Svim događajima je prisustvovala ili je u njima učestvovala Međunarodna misija na Kosovu i Metohiji, koja se sastojala od 20.000 pripadnika KFOR-a, 3.000 pripadnika UNMIK-a, 6.000 pripadnika tkz. kosovske policije i njihovih čelnika. Misija je pokazala da nije bila spremna ili nije željela da osujeti ili spriječi napade.

Čelnici međunarodne misije na Kosovu i Metohiji su nakon pogroma, vremenom mijenjali svoje izjave o načinu nastanka i uzrocima istih. Pogrom su okarakterisali kao „seriju akcija”, zatim kao „organizovanu akciju” i kao „spontanu reakciju”. I pored osuda pogroma, glavni organizatori su ostali nekažnjeni, uzroci nedovoljno istraženi, žrtve i posledice se ignorišu, čak se i javno opravdavaju, a iseljavanje nealbanskog življa sa Kosova i Metohije se nastavlja do danas.
Glavni zadatak Albanaca bio je usmJeren na uništenje srpske kulturne baštine, jer je bilo potrebno da se uništi svaki trag istorijskog kontinuiteta srpskog naroda i države na Kosovu.

Taj zločin zadobio je čudovišne razmjere zbog činjenice da su srpska država i srpski narod i kultura istorijski prisutnije nego na bilo kojoj drugoj tački na svijetu. Sve što je opstajalo uprkos otomanskom ropstvu opstajalo je bezmalo hiljadu godina, uništeno je samo za dva dana u XXI vijeku, na tlu Evrope. Tu baštinu koju su uništavali Albanci, danas proglašavaju za svoju i traže članstvo u Unesko-u.

 

  • Na današnji dan, 17. marta 1956. godine umrla je francuska naučnica, nukelarni fizičar i hemičar Irena Kiri, kćerka nobelovaca Pjera i Marije Kiri. Sa suprugom Žanom Frederikom Žolio podijelila je Nobelovu nagradu za hemiju. Sa srpskim fizičarem Pavlom Savićem otkrila je izotope poznatih elemenata – bombardovanjem urana neutronima.

Irena KiriIrena je u velikoj meri pratila stope svojih roditelja po pitanju obrazovanja i kasnijeg rada. Studije je počela na Sorboni 1912. godine, a doktorira na temu alfa čestica izračenih iz polonijuma. Udaje se Frederika Žolija koji će joj biti ne samo bračni već i istraživački partner. Oboje su bili veoma zainteresovani za oblast nuklearne fizike, pogotovu za prirodnu i još slabo istraženu vještačku radioaktivnost. Ovo je usmjerilo istraživački pravac para. Za zajednički rad, 1935. godine dodijeljena im je Nobelova nagrada „za sintezu novih radioaktivnih elemenata”. Nakon ovog uspjeha, objavila je i vrlo važan rad u vezi sa dejstvom neutrona na teška jezgra. Na ovom radu, koji je objavljen u Zborniku radova Francuske akademije nauka potpisan kao koautor, bio joj je srpski fizikohemičar Pavle Savić. Ovaj rad mnogi smatraju jednom od važnih prekretnica u otkriću nuklearne fisije, jer je prilikom izvođenja eksperimentalnog dijela dvojac istraživao vještačke radioelemente dobijene izlaganjem uranijuma sporim neutronima. Između ostalog, njih dvoje su uspješno dobili ali ne i identifikovali izotop lantana. Irena Kiri je bila borac za prava žena i član Nacionalnog komiteta Unije francuskih žena. Bila je članica Svjetskog mirovnog vijeća, jedne od najranijih mirovnih organizacija, zatim mnogih naučnih organizacija a dobila je i počasne doktorate brojnih univerziteta. Proglašena je za oficira Legije časti. Irena Kiri preminula je 17. marta 1956. godine u Parizu od posledica prekomjernog izlaganja radijaciji tokom istraživačkog rada.

Pavle Savić je bio srpski fizičar i hemičar, koji je svjetski renome stekao kada je sa Irenom Kiri u Parizu otkrio izotope poznatih elemenata bombardovanjem atoma urana sporim neutronima. To dovodi Ota Hana i Frica Štrasmana do otkrića nuklearne fisije-cijepanja uranovog jezgra. Sa Irenom Žolio bio je predložen za Nobelovu nagradu, ali je nju dobio samo Han. Rukovodio je izgradnjom Nuklearnog instituta u Vinči i bio direktor Instituta. Bio je dugogodišnji šef Katedre za fizičku hemiju Prirodno-matematičkog fakulteta u Beorgadu, danas Fakulteta za fizičku hemiju. Od 1971. godine do 1981. godine je bio predsjednik Srpske akademije nauka i umjetnosti.