Medijske Manipulacija

Ljetopis, 26. maj 2019

Ime: Ljetopis 26.05.2019 (1954 Piramide i Sfinga, 2004 Medijske manipulacije); Opis: Ljetopis, 26. maj Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 26. maja 2004. godine list Njujork Tajms priznao novinarsku grešku u vezi objavljivanja navodnih podataka o gomilanju oružja za masovno uništavanje u Iraku.

Medijske ManipulacijaU eri planetarnih komunikacija, odnosno Globalnog sela, rat riječima, ima veliki značaj u realizaciji ciljeva centara moći. Primjenom različitih poznatih i novih metoda i sadržaja komunikacija tokom rata u bivšoj Jugoslaviji istaknutu ulogu imali su socijalno-kulturni, posebno psihološki faktori stanovništva i vojski. Utvrđeno je da psihološki faktori proizvode snažne efekte u pozitivnom i negativnom pogledu i odlučujuće utiču na osjećanja ljudi u ratu a time mogu biti kohezioni i konstruktivni, ali i destruktivni i razorni faktori. Istraživanja su potvrdila da takvi, za ljude neočekivani i efektni događaji, pospješuju emocije i izazivaju šokove i neizvesnosti, a time bude strahove, ali i nade društvenih grupa. Tokom jugoslovenske krize na sceni se odvijao medijski rat nova paradigma kao informativno-propagandna dimenzija „rata riječima”, karakterističan za verbalne konflikte i konfrontacije, ali i konfrontacije političkih snaga unutar jedne zemlje. Medijske manipulacije dezinfomacije, cenzura, politička propaganda (širenje obmanjujućih informacija), pritisci na medije  i drugi oblici. U skladu sa tim, tokom jugoslovenske krize u medijima su korišćeni snažni argumenti kojima su Srbi etiketirani kao loši momci koji ne poštuju međunarodno pravo, ljudska prava i slobode i vrše masovne zločine nad nesrpskim stanovništvom što je ostao važan argument u satanizaciji Srba u zapadnoj javnosti i poslije 20 godina od završetka oružanih sukoba. Moćne države bile su sudionik rata u BiH, jer su stavile vlastite propagandne potencijale, medije i dijelom oružane snage u funkciji podrške jedne od strana u sukobu. Muslimanska i hrvatska strana su pored toga u propagandi angažovale strane agencije i eksperte, koji su organizovali i vodili ratnu propagandu i psihološko-propagandna dejstva. Velike medijske kampanje proizvele su satanizaciju srpskog naroda i obezbijedile donošenje niza mjera i odluka međunarodnih institucija, kojima su se, bez istrage, kažnjavali Srbi. Tako je, nakon eksplozije u redu za hleb u ulici Vase Miskina donesena Rezolucija o uvođenju sankcija SR Jugoslaviji i srpskom narodu,

po brutalnosti nezabilježena do tada. Isto tako, nakon eksplozije na Markalama 1994. godine, uslijedilo je bombardovanje srpskih položaja avijacijom NATO oko Sarajeva, što je bio presedan u upotrebi ovih snaga u Evropi. I konačno, nakon eksplozije na pijaci Markale 1995. godine, uslijedilo je petnaestodnevno bombardovanje Republike Srpske u kojem su uništeni svi telekomunikacioni sistemi, radiorepetitori, centri veze i naselja, što je omogućilo hrvatsko-muslimansku ofanzivu i završetak rata u skladu sa stavovima američkih generala. Potvrđeno je da razvoj situacije doprinosi konfliktnoj paradigmi posleratnog stanja u BiH koje se odlikuje neprihvatljivim političkim stavovima BiH političara iz hrvatskih i bošnjačkih krugova, po kojima je Republika Srpska „genocidna tvorevina“, koju treba ukinuti. Pored toga, uz podršku nekih međunarodnih krugova se i poslije više od dvije decenije od završetka rata i potpisa Dejtonskog sporazuma, u kojem stoji da je sukob u BiH „posledica tragičnog sukoba u regionu“, sprovodi intenzivna propaganda bošnjačkih, hrvatskih i stranih medija na temeljima neostvarenih ratnih ciljeva.  Od početka krize mediji Zapada isturaju argumente o srpskoj odgovornosti za zločine, organizovanju koncentracionih logora, etničkim čišćenjima i dr. negativne etikete. Tokom rata mediji su snažno simplifikovali sadržaje u jezičkim porukama argumenatima kojima se ocrtavala borba između: dobra (Hrvati, Muslimani i Albanci, dobri momci) i zla (Srbi, zločinci, komunisti, jednom rječju, loši momci); međunarodnih prava (Muslimana, Hrvata i Albanaca da formiraju nacionalne države i agresije (Srba na Hrvatsku, BiH i Kosmet); demokratije (koju zastupaju ne-Srbi) i despotizma (represije Srba, koji spriječavaju demokratske procese i ravnopravnost naroda); i sloboda (za koje se zalažu ne-Srbi) i nesloboda, odnosno nepoštovanja ljudskih prava (od Srba nad drugim narodima na istoj teritoriji). Zloupotreba semantičkih polja kroz medije proizvela je semantički teror usmjeren na pridobijanje recipijenata za akcije kažnjavanja Srba. Uz to plasiranje najjačih argumenata na početku poruke doprinosila je njenoj uspješnosti jer su tada primaoci bili odmorni i najpažljiviji.

 

  • Na današnji dan, 26. maja 1954. godine u Egiptu otkriven pogrebni brod faraona Keopsa.

Piramide I SfingeU plodnoj dolini Nila stvorena je oko 3200. godine prije nove ere jedinstvena egipatska država sa centralizovanom vlašću, hijeroglifskim pismom i razvijenom umjetnošću. Umjetnost Egipta bila je skoro sva posvećena kultu mrtvih. Egipćani su vjerovali u vječni život duše i tijela, tako da je staranje o životu poslije smrti bila osnovna briga živih i svrha umjetnosti. Kad bi mrtvo tijelo složenim sistemom balzamovanja pretvorili u mumiju, stavljali bi ga u grobnicu već opremljenu pogrebnim statuama, zidnim slikama i reljefima, namještajem i zlatarskim radovima. Niko tačno ne zna koliko su stare piramide. Zagonetnim su smatrane još hiljadu godina prije nove ere. Piramide su, u stvari, grobnice. Izgradnja tako ogromnih građevina predstavljala je izvanredan neimarski podvig. Veliki kameni blokovi slagani su jedan na drugi, stvarajući pravolinijsku arhitekturu, kod grobnica piramidalnu. Iz razdijeljene piramide razvila se piramida sa kosim ravnim stranama koje se na vrhu stiču u jednoj tački. Matematičkim izračunavanjem stvoren je kod piramida racionalan sistem neprekinutih površina i linija. Masivne, monumentalne i stabilne, one su rezultat umjetničke sinteze. Najljepši građevinski kompleks takvih piramida izgrađen je u Starom carstvu u Gizi kod Kaira. To su piramide faraona Keopsa, Kefrena i Mikerina.

Keopsovu piramidu u Gizi sagradio je faraon Keops iz četvrte dinastije (oko 2900. godine prije nove ere). Smatra se da je 100.000 ljudi punih dvadeset godina gradilo Keopsovu piramidu. Svaki kameni blok visok je dva metra. Neki su dugi i po pet metara! Blokovi krečnjaka i granita od kojih je sagrađena ova piramida i koji su vađeni u kamenolomima na jugu, na drugoj obali Nila, dopremani su čamcima niz rijeku. To se moglo raditi jedino u proljeće, kada se Nil izlivao, pa je zato trebalo dvadeset godina i nekih 500.000 plovidbi da se donese potrebna količina kamena. Čamci su istovarivani na prostoru za iskrcavanje koji je bio povezan kaldrmisanim putem sa mjestom gde je zidana piramida. Potom je grupa ljudi na saonicama, uz put vukla blokove od kojih je svaki težio oko dve tone. Zatim su kamene blokove uredno ređali, a onda bi ih druga grupa ljudi izvlačila do mjesta na kome se gradila piramida. Procijenjeno je da se Keopsova piramida sastoji od 2,3 miliona kamenih blokova. Pošto je piramida rasla u visinu, sagrađena je ogromna rampa za podizanje građevinskog materijala na više nivoe, tako da su pomoću nje grupe ljudi dovlačile kamene blokove. Svaki red piramide napravljen je od komada krečnjaka postavljenih jedan do drugoga. Malter se više koristio zato da se kameni blokovi postave nego da ih poveže. U sredinu piramide ugrđivani su neobrađeni komadi kamena, dok su oni sa spoljašnje strane mnogo pažljivije obrađivani. Površina piramide je od veoma glatkog krečnjaka sa jedva primjetnim spojevima. U unutrašnjosti piramide nalaze se tri prostorije povezane hodnicima. Prvobitna egipatska grobnica je mastaba, dugačka ali relativno niska građevina, koja ima oblik zarubljene piramide. Božanska priroda faraona izražava se veličinom grobnice, naročito njenim rastom i veličinom.

Hramovi, kao kuće bogova građeni su u periodu Novog carstva na desnoj obali Nila, u Karnaku, Luksoru i Edifu. Uobičajen prilaz hramu činila su dva reda sfingi i dva obeliska ispred samog ulaza u hram.

Velika sfinga stražari u egipatskoj pustinji, oko deset kilometara daleko od Kaira, i čuva tri velike piramide u Gizi. Ovo čudovište s glavom čovjeka i tijelom lava koji leti s pruženim šapama napravljeno je od kamena. Tijelo je samo grubo izvajano, dok je glava detaljno obrađena. Oči su tajanstvene i imaju pogled koji još niko nije umio da objasni. Gledaju preko pustinje s nekom tajanstvenom nadmoćnošću. Figura je visoka preko 20 metara, a duga 63 metra. Vjeruje se da je sfinga stara najmanje 5.000 godina! Ali zašto je sfinga sagrađena? Jedino tumačenje nalazi se u maloj kapeli, koja se nalazi između šapa čudovišta. U njoj su zapisi koje su to ostavila dva drevna egipatska kralja. Oni objašnjavaju da sfinga predstavlja jedan od oblika boga Sunca Harmakisa, i da je njen zadatak da groblje oko piramida odbrani od svakog zla. Osim velike sfinge u Gizi, u Egiptu ima još sfingi. Njihove glave predstavljaju likove kraljeva. U svetim egipatskim spisima riječ „sfinga“ znači „gospodar“. U primitivnim religijama vjerovalo se da kralj posjeduje snagu i lukavstvo različitih životinja. Tu moć je sticao stavljajući na glavu njihovu kožu. Zato su Egipćani predstavljali svoje kraljeve i bogove kao poluživotinje-poluljude. Sfinga je iz Egipta prešla i u druge civilizacije, u Asiriju i Grčku. U tim zemljama sfinge su bile predstavljene s krilima. U Asiriji su to obično bili muškarci, a u Grčkoj su imale glavu žene. Grci su imali jednu legendu o Sfingi. Sfinga je živjela na jednoj stijeni i ubijala je svakog putnika koji bi prošao a nije umio da riješi zagonetku koju bi mu ona postavila: „Što ide ujutru na četiri noge, u podne na dvije, a uveče na tri?“ Edip joj je odgovorio da je to čovjek, jer kao dijete puzi na sve četiri, kao odrastao ide na dvije noge, a kao starac hoda pomažući se štapom. To je bio pravi odgovor, pa se Sfinga u bijesu bacila sa stijene i umrla.