Povodom proslave Markovdana, slave grada Podgorice, Mitropolija crnogorsko-primorska, Crkvena opština Podgorica i Crkva Sv. Georgija pod Goricom, od 4. do 10. maja organizuju Dane Svetog Marka u Podgorici
Tradicionalnu Markovdansku litiju, u petak, 8. maja, ulicama Podgorice predvodiće Njegovo visokopreosveštenstvo Arhiepiskop cetinjski i Mitropolit crnogorsko-primorski gospodin Joanikije.
Litija će od Crkve Svetog Đorđa krenuti u 18 sati.
O Markovdanskoj litiji, te svetinjama koje su svjedoci njenog trajanja, u prošlonedjeljnoj emisiji „Pop recenzije“ govorio je protojerej Nikola Pejović.
„Markovdanska litija, makar ono što znamo i što možemo da pročitamo u predratnim časopisima, u vrijeme kada je ona obilježavana kao neki tradicionalni događaj, nije sigurno nešto što su izmislili tadašnji stanovnici ovoga grada. Oni su čuvali neko vjekovno predanje na koje su se naslonili, imajući osjećaj, kao što i mi imamo osjećaj da nijesmo ništa novo pod suncem donijeli, nego da smo dužni da ono što je bilo u našem narodu čuvamo i da mu dajemo jedan novi sadržaj, predajući ga onima koji dolaze poslije nas“, kazao je otac Nikola.
On je dodao da je Markovdanska litija bila težnja tadašnjih Podgoričana da se oživi sjećanje na drevnu svetinju.
„To je Manastir Svetog apostola i jevanđeliste Marka, koji se nalazio na tom prostoru gdje su sada kuće porodice Đečević i koji je, po predanju, manastir koji je sagradio Sveti Sava. Neki autori kažu da je čak i prva episkopija zetska bila na tom mjestu jedan kratak vremenski period, ali to je u ovom kontekstu možda manje važno.“
Starješina Sabornog hrama Hristovog Vaskrsenja u Podgorici, protojerej Nikola Pejović, naveo je da se dvije velike svetinje koje se vezuju za Manastir Svetog apostola Marka čuvaju u podgoričkom Sabornom hramu.
„Mi čuvamo dvije svetinje koje su svjedok tog trajanja, sjećanja i tog pamćenja. Dvije velike svetinje, a to su lobanja Svete prepodobnomučenice Fevronije i dio ruke Svetog Teodora Stratilata. To su svetinje koje su se čuvale u Manastiru Svetog Marka i, kad je manastir srušen i kada su kuće Đečevića tu sagrađene, one su sačuvane kao velika svetinja u toj porodici. Početkom 20. vijeka, kad je to predanje, da tako kažem, ponovo oživjelo i kada je došla sloboda i stekli se uslovi da može i u vjerskom obredu da se obnovi to vjekovno pamćenje, oni su te svetinje vratili cetinjskom mitropolitu.“
Podsjetio je da su ove dvije svetinje neko vrijeme zajedno boravile u Cetinjskom manastiru, a potom je kratko lobanja Svete Fevronije bila i u Manastiru Ždrebaonik.
„Lobanju Svete Fevronije mitropolit je odnio u Manastir Ždrebaonik, kada je zamonašio monahinju Fevroniju, koja je u Manastiru Ždrebaoniku, a kada je osveštan hram Hristovog Vaskrsenja, onda je ponovo te dvije svetinje vratio u Podgoricu i one se sada čuvaju u Sabornom hramu Hristovog Vaskrsenja i dostupne su svakom vjerniku na poklonjenje i cjelivanje.“
Kivot sa ove dvije svetinje i djelovima moštiju mnogih Svetih Božijih ugodnika, koje su kroz vrijeme, promislom Božijim, dolazile u Saborni hram Hristovog Vaskrsenja u Podgorici, smješten je sa sjeverne strane hrama.
Po nacrtima protojereja-stavrofora Dragana Mitrovića, kivot je sačinio klesar Dragan Krkeljić.
O. B.
