Bogoljub Šijaković

Prof. dr Bogoljub Šijaković: Svetosavlje je susret narodne duše sa Hristom

„Nakon Velikog rata srpski intelektualci su tadašnjim nihilističkim tokovima koji su bili zastupljeni u Evropskoj filosofskoj misli suprostavili jednu ideju koja nije bila lokalnog i provincijalnog karaktera već kao jednu univerzalnu ideju a to je bilo Svetosavlje. Za razliku od ideje humanizma Svetosavlje je nudilo epohalnu i univerzalnu ideju teo-humanizma što je bilo sastavni dio tokova i mišljenja evropskih ideja toga vremena-kazao je u Internet litiji proferos doktor Bogoljub Šijaković sa pravoslavnog bogoslovskog fakulteta univerziteta u Beogradu.

Zbog čestih napada i navodne povezanosti Svetosavlja sa pojedinim ideološkim i političkim pravcima profesor Šijaković smatra da su to ideološki diskursi koji služe za stigmatizaciju i koji su vođeni određenim interesima, i da ih kao takve treba dekonstruisati jer je Svetosavlje kao pravoslavno hrišćanstvo ideja koja oplemenjuje sve čega se dotakne pa stoga i kada neko upotrebi izraz „svetosavski nacionalizam“ on bi onda značio shvatanje nacije ne kao biološkog pojma već hrišćansko shvatanje zajednice koja se temelji na pravu,moralu i ljudskim normama i idealima.
Na optužbe da se Svetosavlje suprostavlja zapadnim i evropskim vrijednostima profesor Šijaković kaže da to nije istina s obzirom da Evropa počiva na dva stuba vrijednosti i to Grčkoj antici i hrišćanstvu a da Svetosavlje, shvaćeno kao naš nacionalni izraz tih hrišćanskih vrijednosti, sam po sebi govori kako konkretno jedna zajednica ostvaruje te hrišćanske vrijednosti koje su univerzalne:

„Ako znamo da aktualizujemo danas Svetosavlje pojedinačno, onda ono predstavlja egzistencijalno uputstvo. Prije svega ono govori o hrišćanskoj prirodi našeg naroda, njegovog duha i duše i zbog toga se ono nazivalo „susretom narodne duše sa Hristom“. Svetosavlje nam danas govori o idealima koji moraju biti u temelju svake zajednice a to su:pravda i sloboda, to je spremnost na žrtvu, stradanje, trpeljivost i praštanje i u tom smislu je to zaista izraz našeg nacionalnog karaktera“ naglasio je profesor Šijaković.

On je dodao da su današnji napadi na Setosavlje u Crnoj Gori neosnovani:

„Prva proslava Svetog Save u Crnoj Gori je zabilježena 1856 godine a prva himna koja je ikad izvedena u Crnoj Gori bila je Svetosavska himna. Da ne govorimo o tome da je već u Mineju Božidara Vukovića iz 1536 unesen sveti Sava kao svetitelj koji se još od 13 vijeka slavio. Posebno je važno istaći i Nomokanon svetog Save koji predstavlja vrhunac pravnog sistema toga vremena a koji je nastao 1219 godine. Čuveni profesor sa Oksforda Obolenski je napisao knjigu čuvenih vizantijskih portreta u kojima je izdvojio šest najvećih ličnosti vizantijskog milenijuma. Među tih šest ličnosti se nalazi Sveti Sava.“

Porfesor Šijaković je na kraju razgovora istakao da je uloga svih velikih ljudi kao što je i sveti Sava ta, da budu svetionici i putevoditelji u istorijskim bespućima.

„Svetosavski bunt naroda u Crnoj Gori je očigledan. Ono što bi nam sveti Sava poručio jeste da moć treba da bude obuzdana pravom a pravo mora biti oslonjeno na etiku i moral bez kojih i nema pravnih normi. Isto tako sveti Sava bi nam rekao da tu etiku iz koje temeljimo pravo moramo da izvedemo iz naše vjere koja je etička koncepcija koja porađa jedan sistem vrijednosti i moralnih normi. Taj sistem moralnih normi utiče na pravne norme i kada to dvoje budu dovedeni u sklad onda će biti skladan i socijalni život u Crnoj Gori.“