Sveti mučenik Vukašin

Sveti novomučenik Vukašin iz Klepaca

Ovaj pavoslavni Srbin, Novomučenik iz Jasenovca, rodom je iz hercegovačkog sela Klepci, koje se nalazi na istočnoj obali Neretve (naspram Čapljine).
Bio je rodom od familije Mandrapa, i zvao se Vuksan-Vukan-Vuk, Vukašin. Treba da je rođen negde krajem 19. veka, najverovatnije u svome selu, ali je rano otišao i radio u Sarajevu, pa ga se zato oni Klepčani kojisu preživeli ustaški genocid nad Srbima 1941-45. g. malo sećaju, dok ga se pojedini Srbi u Sarajevu dobro sećaju. U Sarajevu je porodica Mandrapa bila poznata kao pobožna srpska trgovačka porodica, blisko povezana sa Starom Sarajevskom crkvom.
Kada je 1941. g. došla ustaška zločinačka NDH, Vukašin, koji je do tada često viđan u Staroj Srpskoj crkvi Sv. Arhanđela u Sarajevu, sklonio se u svoje selo, ali su hrvatske ustaše rimokatolici i tamo došli, pobili mu sve u njegovoj i drugim kućama u Klepcima i susednim Prebilovcima, kao i mnoge druge Srbe u dolini Neretve i po skoro čitavoj Hercegovini, i tada bude uhvaćen i Vukašin. Kažu da je bio na “nekim šumskim radovima”, ali izgleda da se bio sklonio “u šumu”, tj. u neki od zbegova Srpskog naroda, gde su se progonjeni i ubijani Srbi sklanjali da bi sačuvali goli život.
Iz rodne mu Hercegovine odveden je u Sarajevo, a odatle 1942. godine deportovan u zloglasni logor Jasenovac, zajedno sa mnogim drugim pravoslavnim Srbima. U Jasenovcu je Starac Vukašin (iako nije bio mnogo star, no je krijući se po šumi sav bio zarastao u već prosedu bradu), januara 1943. godine, pogubljen od ustaškog koljača Žila Friganovića i to stradanje je opisao doktor Nedo Zec, takođe jedan od preživelih Jasenovačkih logoraša, pod naslovom Samo ti, dete, radi svoj posao.
Ustaški zlikovac Friganović, videći Vukašina, postarijeg seljaka, kako spokojna lica i s nekim nedokučivim mirom na licu posmatra strašno klanje svoje Pravoslavne sabraće, dovede ga preko reda pred iskopanu jamu, gde su od ranog jutra klali i bacali nevine žrtve, te rešen da mu razbije taj mir i spokojstvo, zatraži od njega da vikne „Živeo Pavelić”. Kako Sveti Vukašin nije ništa odgovarao, nego je samo mirno i spokojno ćutao, ubica mu je nožem sjekao jedno po jedno uho i nos. Kada mu je mučitelj zapretio da će mu i srce iz grudi izvaditi, ako ne vikne pohvalu Paveliću (koji je, kao poglavnik zločinačke “Nezavisne Države Hrvatske”, tada sprovodio strahovit progon i zatiranje Pravoslavnih Srba svuda u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini), blaženi Mučenik Vukašin je, mirno pogledavši u mučitelja i kroz njega u Božju neizmer nost, polako i razgovetno rekao: „Radi ti, dijete, svoj posao!”
Ovaj odgovor i zračeći nebeski mir sa već krvlju pokropljenog lica Svetog Novomučenika razbesneo je ubicu, pa mu je u besu iskopao oči, isjekao srce, preklao mu grlo od uha do uha, i onda ga nogama sjurio u jamu. Mučitelj ubica je zatim poludio, i ovo je sve ispričao u logorskoj ambulanti doktoru Nedu Zecu, koji je ovo kasnije i zapisao, i objavljeno je u zbirkama svedočenja preživelih logoraša iz Jasenovca.
Svetog Mučenika Vukašina sav narod srpski poštuje kao Novomučenika. Njegova freska poodavno je naslikana u manastiru Svetog arhanđela Gavrila u Zemunu, i takođe u skitu Jovan-Do kod Ostroga, a sveti lik mu je naslikan i među Svetiteljima Zahumsko-Hercegovačke Eparhije, koju je za proslavu njene 780-godišnjice uradio ikonopisac Aleksandar Živadinović. Na Svetog apostola i jevanđelista Jovana Sveti Arhijerejski Sabor naše Crkve svečano je proslavio Svetog Vukađina zajedno sa brojnim drugim novim Svešteno- mučenicima i Mučenicima i u kalendar Svetih Pravoslavne Crkve uneo. U manastiru Tvrdošu naslikana je ikona Svetog Vukašina i spevan mu je tropar. Na redovnom zasedanju Svetog Arhijerejskog Sabora Srpske Pravoslavne Crkve 1998. godine, Vukašin iz Klepaca, kao ispovednik, unet je u Imenoslov Srpske Pravoslavne Crkve. Datum praznovanja je 16. maj po julijanskom kalendaru.
Tropar Svetom novomučeniku Vukašinu Jasenovačkom
Vukašine Hercegovče, Novi Srpski Strastoterpče,
Hrista radi Ti postrada u logoru Jasenovac.
Kada Te mučitelj nožem klaše, Ti njemu krotko govoraše
„Samo ti dijete radi svoj pocao”, jer nama je Hristos život vječni dao.
Njega moli, Mučeniče, kao Spasa sviju, da spase i rod naš Pravoslavni.