Atanasije

Katedra: Episkop Atanasije (Jevtić)-Zakonopravilo Svetog Save

Ime: 24.08.2020. KATEDRA Vladika Atanasije Jevtic ZAKONOPRAVILO SVETOG SAVE; Opis: Zakonopravilo Svetog Save Tip: audio/mpeg

Besjedom Preosvećenog umirovljenog Episkopa zahumsko-hercegovačkog dr Atanasija Jevtića i dr Zorice Nikitović na temu: “800 godina besjede Svetog Save o pravoj vjeri – Zakonopravilo Svetog Save“, u subotu 22. avgusta je u porti crkve Svetog Spasa na Toploj u Herceg Novom nastavljena jedinstvena manifestacija na ovim prostorima Trg od ćirilice

Svoje izlaganje vladika Atanasije koji je uradio prenos Žičke besede na savremeni srpski jezikpočeo je konstatacijom da nažalost jedan dio stručne, naučne i akademske javnosti nije znao za Domentijanovo sjajno djelo u kojem je vjerno zapisano ono što je on kao učenik prateći svuda Svetoga Savu zabilježio. “Tako da je Žička beseda Svetog Save o pravoj veri autentičan tekst episkopske besjede za one koji su rukopolagani od njega u Žiči od Spasovodana do Nedelje Svetih otaca 1221. godine i zato je ona tako važna.”

Po njegovim riječima iz onogo što je Domentijan zapisao, kao i mlađi učenik Teodosije, vidi se jasno ko je bio Sveti Sava. Preosvećeni je pojasnio da je Sveti Sava Žičku besedu o pravoj veri, pripremio kao ispovjedanje vjere za episkope i svima podijelio, kao i Zakonopravilo (Krmčiju),  umnoženo u više primjeraka da imaju kao rukovodstvo kanonski zbornik za upravljanje Crkvom.

“Bog je postao čovjek – bogočovjek i u tome se sastoji svo pravoslavlje. Sveti Sava je bogoslov, propovjednik toga bogočovjeka i zato je njegovo bogoslovlje tako svetootačko, apostolsko, pravoslavno”, rekao je, između ostalog, umirovljeni Episkop zahumsko-hercegovački g. Atanasije.

Zakonopravilo ili Nomokanon ili Krmčija (gr. nomos – građanski zakon, kanon – crkveno pravilo) je zbornik građanskih i crkvenih propisa vizantijske države, koje je odabrao i preveo Sveti Sava početkom 13. vijeka. Prvi je srpski pravni akt i pisan je na razumljivom narodnom jeziku.

Ova najznačajnija crkveno-kanonska knjiga i najobimniji rukopis srpske pisane tradicije, cjelovito je preveden  2019. godine, koja je godina velikog jubileja, osam stoljeća od uspostavljanja Žičke arhiepiskopije i samostalnosti Srpske crkve. U ruhu savremenog srpskog jezika prvi kompletan prevod Zakonopravila Svetog Save, pojavio se u izdanju Mitropolije dabrobosanske i manastira Dobrunska rijeka. Najzaslužniji za ovaj prevod su dr Zorica Nikitović, vanredni profesor Filološkog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci, bratstvo manastira Dobrunska rijeka kod Višegrada i dr Stanka Stjepanović, redovni profesor Pravnog fakulteta Univerziteta u Istočnom Sarajevu, čijim je podvigom oživljen drevni srpski jezik, a prevedenim tekstom produžen život ovog izvornika, samim tim i autentično svetosavsko predanje i pravoslavno učenje.

Predstavljajući jednu od najvažnijih knjiga srpske prošlosti i sadašnjosti, dr Zorice Nikitović je kazala da je ova knjiga davne 1219. godine Srbe uvela u krug zemalja hrišćanske civilizacije: “Riječ je o prvom srpskom zakoniku. Prije 800 stoljeća naš svesrpski i slovenski svetitelj Sveti Sava, Srbima je ovom knjigom predao kormilo Crkve i države, zato je ona od strane Rusa i nazvana  Krmčija”, kazala je dr Zorica Nikitović pojašnjavajući da o značaju i opsegu njegovog poduhvata najbolje govori činjenica da je tokom 13. stoljeća taj zakonik postao opšte obavezan za Rusku crkvu, Bugarsku, kao i mnoge druge crkve.