Sa blagoslovom Njegove svetosti Patrijarha srpskog g. Porfirija, 3. februara 2026. godine u kripti Hrama Svetog Save na Vračaru održana je promocija Svetosavskog triptiha, publikovanog sa blagoslovom Preosvećenog Episkopa šabačkog g. Jeroteja, u izdanju Izdavačkog fonda Eparhije šabačke Glas Crkve, a povodom 850. godišnjice od rođenja Svetog Save.
Veče posvećeno knjižnoj trilogiji, koju čine dela: Sveti Sava – sabrani spisi (priredio akademik dr Dimitrije Bogdanović), Sa Savinog puta – Antologija najlepše reči o Svetom Savi (priredio dr Branko Radovanović) i Svetosavlje – istorija i bogoslovlje (autor dr Branko Radovanović), otpočelo je pojanjem tropara Putii vovodjaščago v žizan, posle čega se sabranima obratio protojerej Đorđe Stojisavljević, šef Kabineta Patrijarha srpskog. On je u svom pozdravnom i uvodnom slovu izrazio radost zbog činjenice da nas Sveti Sava iznova sabira u Hristu i preporađa za neprolazne vrednosti. Prema njegovim rečima, glavni istočnik snage i životnog smisla svetitelja Save jeste nesumnjiva vera i usvajanje životom reči Hristove: Ištite najpre Carstvo Božje i pravdu njegovu, i drugo će vam se sve dodati (Mt 6, 33). Otuda je on postigao i sve druge evidentne, i za većinu smrtnika nedosežne, rezultate na svim poljima stvaralaštva.
– Zato je On ne samo aktuelan, nego i nezaobilazan i danas, jer nas vraća sebi, Bogu i jedne drugima. Njegovo iskustvo, uvažena gospodo i dragi rode svetosavski, otkriva nam osvedočeni put uspeha za sve naše zamisli, planove, poduhvate i nastojanja – naglasio je protojerej Đorđe Stojisavljević.
U nastavku večeri o knjigama su govorili vrsni znalci lika i dela Svetog oca Save: đakon dr Nikola Lukić, docent na Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu u Beogradu; Ivana Dimić, pisac i dramaturg; dr Vladislav Puzović, redovni profesor Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta u Beogradu; i dr Branko Radovanović, autor i priređivač.
Đakon dr Nikola Lukić je u svom izlaganju predstavio prvu u nizu knjiga Svetosavskog triptiha – Sveti Sava – sabrani spisi. Tom prilikom, on je slušaoce upoznao sa istorijatom štampanja ovog štiva u našem izdavaštvu, naglasivši da ovo izdanje Glasa Crkve predstavlja prvi slučaj u istoriji naše pomesne Crkve da jedna eparhija objavljuje Sabrana dela Svetog Save.
Đakon Nikola Lukić je podsetio na ličnost i delo njihovog prvog priređivača, znamenitog naučnog pregaoca dr Dimitrija Bogdanovića, a zatim je ukratko predstavio istorijat i sadržaj ovde sabranih dela Svetoga Save i to: Hilandarsku povelju, Karejski tipik, Hilandarski tipik, Studenički tipik, Žitije Svetog Simeona, Službu Svetom Simeonu, Pismo Spiridonu i Uputstvo za čitanje psaltira.
Gđa Ivana Dimić je govorila o drugom delu u Svetosavskom triptihu – o knjizi Sa Savinog puta – Antologija najlepše reči o Svetom Savi. Kao osvedočeni poznavalac i tvorac lepe pisane reči, gđa Dimić je ovu antologiju ocenila kao knjigu za sve obične ljude, od malih do najstarijih, i kao jedan krasan biser za svačiju biblioteku. Dalje, gđa Dimić je predstavila sadržaj ovoga dela: od Himne Svetom Savi i bisera nad biserima – Žičke besede Svetog Save o pravoj veri, pa do Akatista Svetom Savi, prvom Arhiepiskopu srpskom. Između ovih dela nalaze se naslovi široke lepeze i različitih nivoa koji mogu da privuku svačiju pažnju, podeljeni u sedam delova: Sveti Sava u delima učenika i savremenika (Teodosije, Domentijan i dr.), Iz narodnog predanja (narodne pesme i pripovetke), Sveti Sava u srpskoj poeziji (Čika Jova Zmaj, Milorad Popović Šapčanin, Vojislav Ilić, Aleksa Šantić, Vojislav Ilić Mlađi, Sveti vladika Nikolaj, Desanka Maksimović, Vasko Popa, Ljubomir Simović, Matija Bećković, Slobodan Rakitić), Molitve Svetom Savi (Teodosije Hilandarac i Sveti vladika Nikolaj), Sveti Sava kao duhovni orijentir (Vladimir Vujić, Ljubomir Simović, Sveti Justin Ćelijski, Teodor Titov), Sveti Sava u duhovnosti kulturi i književnom stvaralaštvu (Sveti vladika Nikolaj, Sveti Justin Ćelijski, prota Stevan Dimitrijević, Milan Kašanin, Jovan Tucakov, Aleksandar Belić) i Najumniji Srbi o Svetom Savi (Mihajlo Pupin, Jovan Dučić, Miloš Crnjanski, Žarko Vidović).
Na kraju svog izlaganja gđa Dimić je pročitala dva odeljka iz knjige Sa Savinog puta – citat iz besede Svetog ave Justina pod naslovom Reč o Rastku – Svetom Savi i pesmu Teodosija Hilandarca Slovo utehe Svetog Save upućene Stefanu Nemanji. Ovim odeljcima koji su na nju ostavili poseban utisak, gđa Ivana Dimić je još jednom dala potvrdu vrednosti ove retke antologije.
O knjizi Svetosavlje – istorija i bogoslovlje, govorio je prof. dr Vladislav Puzović, koji je istakao da se treći deo trilogije bavi najvažnijom bogoslovsko-filosofskom temom u Srba tokom čitave naše istorije. On je podsetio na definiciju Svetog vladike Nikolaja po kojoj je Svetosavlje pravoslavlje srpskog iskustva i stila. Drugim rečima, Svetosavlje suštinski predstavlja iskustveni metod i način pristupa Gospodu Isusu Hristu u našem srpskom kontekstu. Prof. Puzović je zatim govorio o nastanku ideje, tj. termina Svetosavlje tokom tridesetih godina prošlog veka, kojim je oblikovana svetosavska ideja koja je u našem narodu postojala vekovima, a čija je suština, prema Svetom vladiki Nikolaju, u dve reči: služenje Hristu. Prema rečima prof. Puzovića, knjiga dr Branka Radovanovića Svetosavlje – istorija i bogoslovlje se sa punim pravom može svrstati u značajna dela u korpusu svetosavske bibliografije. O Svetom Savi je mnogo pisano. Svetosavska tematika je bila i ostala velika inspiracija za mnoge. O tome svedoče uglavnom nepotpune svetosavske bibliografije. Nasuprot njima, ova knjiga predstavlja dobru osnovu za celovitu, sveobuhvatnu svetosavsku bibliografiju, budući da je nastala na osnovu svih referentnih dela o svetosavskoj tematici.
U nastavku svog izlaganja prof. dr Vladislav Puzović je podrobno predstavio sadržaj ove naučne monografije, koji svedoči o istoriografskom i bogoslovsko-filosofskom pristupu u njenoj izradi. U prvom poglavlju autor upoznaje čitaoca sa istorijom svetosavskog predanja i svetosavske ideje. Drugi deo vezan je za elemente koji su inkorporirani u ideju Svetosavlja, gde autor kao centralni element ističe hristocentričnost. Treći deo posvećen je istoriji Svetosavlja posle Drugog svetskog rata sve do našeg vremena. Prof. Puzović je svoje izlaganje zaključio time da je autor dr Branko Radovanović u ovoj knjizi obradio sve ključne podteme vezane za ideju Svetosavlja, kao i da će ovo delo kao sveobuhvatno sistematično izlaganje istorijsko-bogoslovskog razvoja svetosavske ideje biti nezaobilazno štivo za dalje izučavanje ove tematike.
Iza pomenutih govornika, reč je uzeo dr Branko Radovanović, priređivač i jedan od autora Svetosavskog triptiha, koji se, po blagoslovu i uz rukovodstvo Preosvećenog Episkopa šabačkog g. Jeroteja, najviše potrudio da ovo reprezentativno izdanje ugleda svetlost dana. On se najpre, u ime Eparhije šabačke, Izdavačkog fonda Glas Crkve i u svoje lično ime zahvalio Njegovoj svetosti Patrijarhu srpskom g. Porfiriju na blagoslovu za sabiranje u zavetnom Savinom hramu, a zatim je upoznao prisutne sa time kako se rodila ideja o triptihu i kako je ona postala stvarnost. Na koncu svog izlaganja dr Branko Radovanović je izrazio zahvalnost svima koji su uzeli učešća i pružili pomoć u nastanku Svetosavskog triptiha, Upravi za saradnju sa crkvama i verskim zajednicama Vlade Republike Srbije i svim delatnicima Glasa Crkve na čelu sa Preosvećenim Episkopom šabačkim g. Jerotejem, glavnim i odgovornim urednikom ove izdavačke ustanove.
Na koncu, svi prisutni su se još jednom pomolili našem velikom ocu i učitelju, Svetome Savi, glavnom junaku knjižne trilogije Izdavačkog fonda Glas Crkve Eparhije šabačke.
Promociji Svetosavskog triptiha u kripti Hrama Svetog Save pored pomenutih prisustvovali su: Preosvećeni Episkop šabački g. Jerotej; protođakon Radomir Vrućinić, rektor Bogoslovije Svetog Save u Beogradu; arhimandrit Atanasije, nastojatelj manastira Staro Hopovo; g. Dušan Stokanović, upravnik Informativno-izdavačke ustanove Srpske pravoslavne crkve; dr Predrag Dragutinović, profesor Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta u Beogradu; službenici Izdavačkog fonda Eparhije šabačke Glas Crkve: jerej Vladimir Perić, izvršni urednik, g. Darko Stefanović, urednik izdanja, đakon Miloš Jovanović, zadužen za distribuciju; bratstvo Hrama Svetog Save; sveštenstvo eparhija šabačke i sremske; kao i brojni poštovaoci ličnosti i dela svetitelja Save i ljubitelji njegovih i njemu posvećenih reči.
Izvor: SPC
