Akademija Golgota i Vaskrs Podgorice

Akademija “Golgota i Vaskrs Podgorice” u kripti podgoričkog Sabornog hrama

Akademija “Golgota i Vaskrs Podgorice” predstavlja dio u nizu svečanosti koje su organizovane od strane Mitropolije crnogorsko-primorske, Crkvene opštine Podgorica, kao i Crkve Svetog Đorđa pod Goricom, u okviru dana Svetog apostola i jevanđeliste Marka koji se proslavlja 8. maja po gregorijanskom kalendaru, a koji je patron – zaštitnik grada Podgorice.

 

Mitropolit crnogorsko-primorski g. Joanikije je ovom prilikom blagoslovio Akademiju, nakon čega se u svom pozdravnom slovu dotakao lika i djela Svetog apostola i jevanđeliste Marka, kao primjera života koji svjedoči vjerno Hristovo Vaskrsenje, pomenuvši pritom i drevni manastir posvećen njemu koji se nalazi u Podgorici a koji se tradicionalno posjećuje tokom Markovdanske litije:

“Danas proslavljamo dvostruki praznik. Praznik Svetih žena mironosica prvih svjedoka Vaskrsenja Hristovog. Takođe slavimo i praznik Svetog apostola i Jevanđelista Marka, takođe svjedoka Hristovog Vaskrsenja”.

“Sjećamo se i jedne od drevnih svetinja na području Podgorice – Manastira Svetog apostola i jevanđeliste Marka čije temelje svake godine povodom ovog praznika na Markovdanskoj litiji posjećujemo i svečano proslavljamo ovaj veliki i znameniti praznik, proslavnjajući Svetog Marka kao zaštitnika Podgorice”. – besjedio je on.

Visokopreosvećeni Mitropolit je podsjetio da je Markovdansko slavlje dan kada se sjećamo velikih i slavnih predaka, ličnosti, a naročito onih koji su postradali za vjeru i otačastvo, naglasivši da je Podgorica grad koji je svojim stradanjem na neki način obilježio cijeli XX vijek:

“Markovdansko slavlje je trenutak i takav dan kada trebamo da se sjetimo svih naših velikih predaka, ktitora, velikih ličnosti, ali i žrtava, naročito onih koji su postradali za vjeru i otačastvo. Ako ima grada koji je stradalni grad u XX vijeku to je Podgorica”.

“Bombardovana je u dva navrata. U Prvom svjetskom ratu, dok je u Drugom svjetskom ratu bombardovana od strane nacista i saveznika gdje je postradao najveći broj građana Podgorice i pravoslavnih vjernika”. – kazao je Mitropolit.

On je ukazao na manjkavosti zvanične istorije i određenih krugova koji diktiraju ono što se vremenom pokazalo kao ignorantan stav prema žrtvama bombardovanja, akcentujući da uprkos tome, Crkva nikada ne zaboravlja:

“Ova stradanja je zvanična istorija zaobišla i te žrtve su zaobiđene, međutim, Crkva pamti i ističe sve nevine žrtve i Crkva ih nikada nije zaboravila. Na to nas posebno obavezuje sveštenik Radoje Božović čija je porodica 1944. godine cijela postradala u tom nesrećnom savezničkom bombardovanju”.

Naposlijetku, Visokopreosvećeni Mitropolit je pozvao sav vjerni i blagočestivi narod da uzme učešća u proslavi Markovdana i slave glavnog grada Crne Gore, tako što će u što većem broju doći i uzeti učešća u litiji koja će krenuti sa platoa crkve Svetog Đorđa u 18 časova, a kretaće se predvođena Mitropolitom Joanikijem gradom Podgoricom:

“Mi ćemo ako Bog da sjutra Svetom Litirgijom u Hramu Svetoga Đorđa pod Goricom na saborni način proslaviti ovaj praznik. A u poslijepodnevnim časovima svenarodnom litijom primijećemo slavu ovog praznika kroz grad Podgoricu i zato očekujem od svih vas i od svih onih koji budu mogli da uzmu učešća u ovoj velikoj svenarodnoj svečanosti koja nas uvodi u proslavu Svetoga Vasilija Ostroškog, kada nam u posjetu dolazi Patrijarh srpski g. Porfirije. On će u Ostrogu služiti Patrijarašku Liturgiju, a onda ćemo svi zajedno na Svetovasilijevsku Litiju u gradu Nikšiću”. – rekao je Visokopreosvećeni Mitropolit crnogorsko-primorski g. Joanikije.

Nakon obraćanja Visokopreosvećenog Mitropolita g. Joanikija, uslijedio je minut ćutanja za sve stradale tokom bombardovanja, potom je uzeo riječ književnik Neven Milaković koji je ovom prilikom izgovorio Markovdansku besjedu, iznijevši neka od svjedočanstava stare Podgorice o nesrećnom bombardovanju:

“Bacali su letke, pričala mi je majka, kojima su pozivali stanovništvo da se koncentriše u strogi centar grada, kako bi se izbjegle civilne žrtve, jer će biti bombardovana njemačka vojna postrojenja na periferiji, mahom današnjem Starom aerodromu.

Naravno, gađan je upravo uži centar i stradalo je samo 4 njemačka vojnika koji su se tu zatekli.
Ruke, noge, dječije pletenice… visile su sa grana, mnogi su zatrpani pod ruševinama, često čitave porodice”.
Gospodin Neven Milaković je potom iznio i detaljna svjedočanstva o bombardovanju i o samoj Markovdanskoj litiji prije rata koja je dugo osveštavala ulice i žitelje grada Podgorice.

Sjećanje na tragično stradanje porodice podgoričkog terzije Marka Velimirovića sačuvao je i kroz svoje stihove podijelio sa prisutnima poznati podgorički pjesnik Hadži Bogoljub Boban Velimirović.

U kulturno-umjetničkom dijelu programa Akademije nastupili su Hramovni hor Sveti Apostol i Jevanđelista Marko koji slavi jubilarnih trideset godina postojanja, kao i etno pojac Branka Zečević.

Boris Musić