Doc. dr Dušan Krcunović

Doc. dr Dušan Krcunović: Hristocentrizam kao osnova etnocentrizma

„Odnos pravoslavne vjere i nacije se kroz istoriju mijenjao. Od ranijih vremena kada je pravoslavna vjera kao univerzalna i katoličanska okupljala sve narode sa kojima je došla u kontakt možemo vidjeti da se to vremenom mijenjalo pa je od 18. vijeka nacija često htjela da istakne sebe u prvi plan, tako da do današnjih dana imamo zaoštren odnos između ova dva pojma“, kazao je gostujući sinoć na Internet litiji dr Dušan Krcunović.

„Na Balkanu vidimo da u prethodnih stotinu godina postoji tendencija da se razlike kao što su staleške, socijalne, političke i druge pretvore u etničke razlike, što je slučaj i u Crnoj Gori gdje je razvijanje jednog identiteta čuveni italijanski poliktikolog Furio Čeruti nazvao „patološki identitet“, a osnovni pojmovi takvog identiteta su: osjećanje superiornosti, dovođenje razlika do nekih nebitnih krajnosti, pa i do toga da se pokoravanje ili nestajanje drugih smatra uslovom ispunjenja sopstvenog identiteta. Nažalost, danas sve ove simptome prepoznajemo u Crnoj Gori kod visokih funkcionera, u državnim institucijama i u režimskim medijima. Jedini lijek protiv takog patološkog identiteta vidim u našoj pravoslavnoj sabornosti, bratskoj ljubavi, slozi i praštanju, uopšte u nekom evharistijskom načinu života.“ istakao je profesor  Krcunović.

On je dodao da je još čuveni ruski akademik Igor Šafarevič govorio je da će komunizam od internacionalizma spasti na niske grane tribalizma, odnosno da, nakon obogotvorenja države, neminovno dolazi do obogotvorenja nacije ili plemena što se nekako danas i nama nadvilo nad glavama. „Ne radi se zapravo samo ovdje o tome da se neki sekularni i politički fenomen pokazuje u nekom religioznom formatu, već se prosto radi o nekom svojevrsnom regresu u paganstvo što se pokazuje osionim napadima na Srpsku Pravoslavnu Crkvu i njene vjernike.“

Profesor Krcunović je na kraju kazao da, kada bi govorili o idealnoj simbiozi između vjere i nacije, njen ključ bi bio etnocentrizam kroz hristocentrizam:

„Dakle, naš neukidivi etnički identitet kao temeljni kulturni i socijalni fenomen treba da bude vođen, usmjeravan i preobražavan sabornim, vaseljenskim i hrišćanskim identitetom. Odnosno, u najkraćem, kao što je odnos Boga i čovjeka asimetričan takav bi trebao da bude odnos između vjerskog i etničkog identiteta. Ne smijemo da zaboravimo da Crkva, pored univerzalnog i vaseljenskog, ima i sotiriološki karatkter i ako nema ove asimetrije, onda nema ni spasenje. A kada se govorilo o zavjetnom karakteru srpskog naroda, onda se ima u vidu njegova hristocentričnost, odnosno duhovni i krvni savez sa Božijom riječju koji nas obavezuje i kao pojedince i kao kolektiv.“

Rade Dulović