Crkva Svetog Nikole Kotor

Ljetopis, 3. decembar 2018

Ime: Ljetopis 03.12.2018 (1257 Sklopljen dogovor izmedju Kotora i Dubrovnika, 1952 umro Milan Grol); Opis: "Ljetopis 03.12.2018 (1257 Sklopljen dogovor izmedju Kotora i Dubrovnika, 1952 umro Milan Grol)". Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 03. decembra 1257. godine sklopljen je ugovor između Kotora i Dubrovnika o miru i prijateljstvu između tih gradova, te da trgovci iz jednog, mogu slobodno djelovati u drugom gradu, bez plaćanja carina i dažbina, izuzev onih, kakve inače plaćaju domaći trgovci.

Crkva Svetog Nikole KotorKotor je vrhunac svoje autonomije postigao je u državi Nemanjića. Kotorska opština je u srednjem vijeku obuhvatala poluostrvo Vrmac i Dobrotu do Ljute, a pripadali su joj još Perast i Prevlaka s poluostrvom Luštica. Tivat je u srednjem vijeku bio.

ljetovalište kotorske vlastele. Donji Jadran i Zeta su pod vlašću Nemanjića napredovali u privrednom i kulturnom smislu. Vijesti iz tog doba o Zahumljanima i njihovom pomorstvu nesumnjivo se dijelom odnose i na Pelješčane.

Kotor je u to vrijeme bio glavna luka i prvi trgovački grad u Srbiji. Bio je poznat kao „kraljev dvor“ i tako isto i kao“stolni i slavni“ grad, kako ga naziva car Dušan. Nemanja je utvrdio Kotor i imao je u njemu dvor. U njemu je živio njegov sin Vukan. Stevan Prvovjenčani je posjećivao Kotor, a i najmlađi Nemanjin sin Rastko – Sveti Sava, kada je osnivao Zetsku epikskopiju na Prevlaci kod Tivta. Kraljica Jelena Anžujska, majka Dragutina i Milutina, bila je naročito naklonjena Kotoru i preko nje mnogi Kotorani dolaze do visokog položaja na dvoru Nemanjića. Kralj Dragutin je pohodio Kotor, a isto tako i kralj Milutin nekoliko puta. Stevan Dečanski povjerio je kotorskom franjevcu fra Viti zidanje svoje zadužbine Visokih Dečana. Dušan je povjerio državnu funkciju Nikoli Bući, a zatim Pavlu Paskvaliću, a njegov sin Uroš imao je dva ministra finansija(protovestijara).

Nemanjići uopšte nijesu dirali u autonomiju grada i u njegovo komunalno uređenje. Kotor je sačuvao svoju gradsku upravu, kneza, Veliko i Malo veće, svoj statut, kovnicu i svoj novac.
Pomorska trgovina je pod Nemanjićima dobila još jači podsticaj. U doba Nemanjića, Kotor je imao svoje brodograditelje, brodogradilišta i brodove. Međutim, podaci o tim brodovima su oskudni i samo u nekoliko spisa se pominju. Pominje se i brodogradilište u Perastu. Mnogo je više podataka o pomorsko- trgovačkim transakcijama, kupovanju i prodaji brodova, te građenju brodova.

Poslije smrti poslednjeg Nemanjića popustila je centralna vlast u Srbiji i sa raspadom srpske države počelo je i osamostaljivanje i primorskih krajeva. Kotor i Boka su privremeno bili pod zaštitom Ugarske, a potom kralja Tvrtka.

Postoje podaci da je na Prevlaci postojalo brodogradilište u kome su građeni i popravljani i trgovački i ratni brodovi. U literaturi o bokeljskom pomorstvu, za cara Dušana uglavnom se vezuje Kotor, ali se nađu podaci po kojima izgeda da je brodogradilište na Prevlaci koristila i ratna flota cara Dušana, pogotovo njegovi novi brodovi kupljeni u Veneciji. Tu su brodovi iz flote cara Dušana još više naoružavani i pripremani za kombinovanu borbu pješadije i mornarice. Postoje podaci da je neko vreme na Prevlaci bio sidren dio flote cara Dušana. Treba imati u vidu da je nekada pojam „naoružavanje brodova“ podrazumijevalo i snabdijevanje brodova posadom.

Dančulovina na Brdima do Prevlake je srednjovjekovni dvorac, čija starost nije utvrđena, ali se pretpostavlja da je star koliko i manastir na Prevlaci kod Tivta.

Predanje govori da je car Dušan boravio u ovom dvorcu i da je za uspomenu na taj boravak napravljen njegov lik koji je u dvorcu Dančulovina bio sve do početka Prvog svjetskog rata, kada su ga austrougarski žandarmi uklonili. Prilikom posjete Prevlaci je bogato podario manastir i pohvalio monahe zbog gajenja prijateljstva s Dubrovčanima.

 

  • Na današni dan, 03. decembra 1952. godine umro je srpski književnik i političar Milan Grol, dugogodišnji dramaturg i upravnik Narodnog pozorišta u Beogradu, od 1940. godine šef Demokratske stranke.

Milan GrolRođen je u Beogradu. Diplomirao je na Filološko-literarnom odsjeku Filozofskog fakulteta u Beogradu, a potom studirao dvije godine u Parizu književnost i pozorište.

Radi kao dramaturg u Narodnom pozorištu od potom predaje francuski jezik u Prvoj gimnaziji, a onda biva postavljen za upravnika Narodnog pozorišta u Beogradu. U toku Prvog svjetskog rata obavlja dužnost šefa srpskog Pres-biroa u Ženevi. Poslije rata se vraća na mjesto upravnika Narodnog pozorišta, gdje ostaje sve do 1924. godine. Tada je postavljen na mjesto podsekretara u Ministarstvu inostranih djela, a zatim i na mjesto ambasadora Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca u Turskoj.

Za poslanika u Narodnoj skupštini Kraljevine je izabran 1925. godine na listi Demokratske stranke. Tri godine kasnije postao je i ministar prosvjete, a na toj dužnosti ostaje do januara 1929. godine. Po prestanku ministarskog mandata organizuje osnivanje Kolarčevog narodnog univerziteta, na čijem čelu je bio od osnivanja do početka Drugog svjetskog rata.

Do 1943. godine bio član Jugoslovenske kraljevske vlade u emigraciji u Londonu, a poslije sporazuma Broz-Šubašić u martu 1945. godine kao potpredsjednik ušao u Vladu Demokratske Federativne Jugoslavije u kojoj je bio do avgusta iste godine.

Milan Grol počinje avgusta 1945. godine otvorenu borbu protiv komunista svojim nedeljnim listom „Demokratija“, ali koji se ubrzo zatvara jer su sindikati odbili da njihovi članovi štampaju taj list. Demokratskoj stranci je ubrzo zabranjen rad, a izvjestan broj omladinaca nastavlja ilegalno da deluje. Međutim, ubrzo su skoro svi pohapšeni i poslati na dugogodišnje robije (među njima i Borislav Pekić).