Milan Rakic

Ljetopis, 30. septembar 2020. godine

Ime: Ljetopis 30.09.2019 (1985 Rihter, 1876 Milan Rakic) (1); Opis: Ljetopis, 30. septembar Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 30. septembra 1876. godine rođen je Milan Rakić, srpski pisac, pozorišni kritičar i diplomata.

Milan RakicNapisao je pedesetak pjesama i spada u vrh srpske lirike XX vijeka. Osnovnu školu i gimnaziju završio je u Beogradu, a Pravni fakultet u Parizu. Kao diplomata je službovao u Srpskom konzulatu u Prištini, Srpskom konzulatu u Skoplju, Solunu i Skadru. U vrijeme Prvog svjetskog rata bio je savjetnik poslanstva u Bukureštu i Stokholmu a krajem rata u Kopenhagenu. Od 1921. godine bio je poslanik u Sofiji i u Rimu. U diplomatskoj službi je bio skoro do smrti kao poslanik Kraljevine Jugoslavije u inostranstvu. Izabran je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije a za redovnog je izabran 1934. godine. Njegove pjesme odlikuju se najvišim umjetničkim osobinama i predstavljaju vrhunac u izražaju one pjesničke škole koju je osnovao Vojislav Ilić. On je pjesničku vještinu učio na francuskim uzorima, ali ih nije podržavao, već je ostao nacionalan i individualan. On ne pjeva renesansne motive i blijede princeze, već pravoslavne i narodne svetinje: Jefimiju, Simonidu, napuštenu crkvu kraj Peći, Gazimestan itd. Njegov jezik je čist i krepak, rečenica kristalno jasna. Sa Šantićem, Rakić je najuspjelije obnovio našu rodoljubivu poeziju, na sasvim originalan način, bez šovinizma. Njegovo je rodoljublje otmeno i plemenito, prožeto diskretnošću i smjerovima modernog mislioca. Uticaj francuskog simbolizma i dekadanse osjeća se u njegovoj lirici samo u izražaju. I on se služi simbolima za iskazivanje svojih dubokih misli, kao što se služi simbolikom i u svojim rodoljubivim pjesmama, ali je njegova filozofija života izraz naše rase, potpuno samonikla. Njegove misaone pjesme su jasne iako duboke, jednostavne i pored rječitosti, prisne, tople i utješne iako prožete najsnažnijim pesimizmom. To su najbolje, najljepše pjesme u srpskoj misaonoj lirici.

 

  • Na današnji dan, 30. septembra 1985. godine umro je Čarls Rihter, američki seizmolog i fizičar.

Carls RihterPoznat je po tome što je napravio Rihterovu skalu, koja određuje jačinu zemljotresa, u hipocentru. Ljudi su od uvijek bilježili i pokušavali da otkriju šta se to zapravo dešava sa Zemljom kad se trese. Primijećeno je da se po nekad trese manje, a nekad više, ali koliko je to u nekim jedinicama? Kako da znamo koji je jači, a koji slabiji od dva slična zemljotresa? Svima nam je poznata Rihterova skala. Isto toliko poznata je i Merkalijeva. Rihterova skala je dobila ime po američkom seizmologu i fizičaru Čarlsu Rihteru. U vrijeme kada je Rihter počeo saradnju sa Gutenbergom, jedini način za očitavanje snage zemljotresa je bila skala razvijena 1902. godine od strane italijanskog geologa Đuzepe Merkalija. Merkalijeva skala ima klasifikaciju snage od 1 do 12 opisujući na svakom stepenu kako se ponašaju kuće, zgrade i ljudi. Jedan evidentni problem kod Merkalijeve skale je taj što je oslonjen samo na subjektivni osjećaj ljudi. Nisu sve zgrade isto napravljene, pa neće sve zgrade isto reagovati na potres. Merkalijeva skala takođe ne može odrediti snagu zemljotresa koji je daleko od naseljenog mjesta i gdje nije bilo ljudi u trenutku potresa. Rihter i Gutenberg su razvili skalu za očitavanje snage zemljotresa u hipocentru koja se zove Rihterova skala. Rihter je za očitavanje snage potresa koristio seizmogram. To je instrument koji je obično kao rolna papira koja je postavljena na stalno mjesto i klatna koji registruje potrese i iscrtava krivu na papiru kako se kreće tlo. Skala za mjerenje snage potresa uzima u obzir udaljenost instrumenta od epicentra zemljotresa, odnosno tačke na zemlji iznad hipocentra. Rihter je izabrao termin magnituda da opiše snagu zemljotresa. Gutenberg je predložio da skala za očitavanje zemljotresa bude logaritamska, tako da bi zemljotres od 7 stepeni po Rihteru bio 10 puta jači od zemljotresa od 6 stepeni, taj 100 puta jači od zemljotresa koji je 5 stepeni, a taj 1000 puta jači od zemljotresa snage 4 stepena. Logaritamska skala magnitude potresa se ne završava na 9. ili 10. stepenu, ali nije registrovan jači zemljotres od 9.3 stepeni po Rihteru, pa se ta vrijednost uzima kao maksimalna. Definicija Rihterove skale bi bila: Rihterova skala magnitude potresa, poznata i kao skala lokalne magnitude koristi se kao mjera količine oslobođene energije u hipocentru, prilikom nastanka zemljotresa.