Sa blagoslovom Njegove svetosti Patrijarha srpskog g. Porfirija i u organizaciji Udruženja Jadovno 1941 iz Beograda i Radija Slovo ljubve, u Svečanoj dvorani Patrijarh Lukijan Bogdanović u Svetosavskom medijskom i kulturnom centru Srpske Pravoslavne Crkve u Zemunu 18. maja je predstavljeno fototipsko izdanje istorijskog dokumenta Imenoslovnik 11.219 kozaračke dece čije su živote od 1941. do 1945. godine na najsuroviji način ugasili Hitlerovi vojnici i Pavelićeve ustaše, a koji je 1988. godine objavljen u specijalnom izdanju lista Borba pod naslovom Redni broj smrti.
Ovo neporecivo svedočanstvo o genocidu izvršenim nad srpskim narodom sakupio je i od zaborava sačuvao počivši Dragoje Lukić (1928-2005), a danas je javnosti ponovo dostupno zahvaljujući ljubavi, trudu i radu g. Momčila Mirića, predsednika Udruženja građana Jadovno 1941 iz Beograda, i g. Zorana Kolundžije, osnivača i urednika Izdavačke kuće Prometej iz Novog Sada. Događaj su uveličali preosvećena gospoda vikarni episkopi lipljanski Dositej, moravički Tihon i marčanski Sava; protojerej Đorđe Stojisavljević, šef Kabineta Patrijarha srpskog; sveštenik Boris Savić, arhijerejski namesnik zemunsko-novobeogradski; sveštenstvo Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke; g. Dušan Stokanović, upravnik Informativno-izdavačke ustanove Srpske Pravoslavne Crkve; prof. dr Bogoljub Šijaković; g. Nenad Stiković, urednik Informativne službe Srpske Pravoslavne Crkve; i brojna publika.
Posebno toplo od svih sabranih je pozdravljena gđa Jelena Buhač-Radojičić, koja je preživela strahote logora u Jasenovcu blagodareći Dijani Budisavljević i čiji je stradalni život bio osnova za scenario filma Dara iz Jasenovca„.
Posle uvodnog i potresnog slova g. Momčila Mirića, sabranima su se obratili g. Zoran Kolundžija i Episkop marčanski g. Sava.
Pozdrav arhijerejima Srpske Crkve, tropar Svetim novomučenicima jasenovačkim i svojevrsne himne Oj Srbijo mila mati i Vostani Serbije otpojao je muški pevački sastav Nebesa, a tokom večeri su nastupili i guslar Strahinja Magdelinić sa pesmom Pod krstom Dragoljuba Petrovića i mlada Jovana iz Apatina sa pesmom Rasti, rasti, moj zeleni bore.
Govoreći o fototipskom Borbinom izdanju iz 1988. godine, gospoda Mirić i Kolundžija su naglasili da je to delo plod višedecenijskih napora mnogih dobrih ljudi koji su uložili ogroman trud, strpljenje i rad kako bi sačuvali molitveni spomen na nevino ubijenu decu sa područja Kozare tokom Drugog svetskog rata. U dvorani koja nosi ime svetog srpskog patrijarha Lukijana Bogdanovića, koji je „u osvit Prvog svetskog rata ubijen istom dušmanskom rukom kao i sveta dečica kojoj je ovo veče posvećeno“, saznali smo da je istraživanje o pobijenoj srpskoj čeljadi sa Kozare nastavljeno istim temeljnim principom kojim je delao Dragoje Lukić, pa je deci koja su bila samo broj vraćeno „ime, lice, porodica, detinjstvo i mesto u pamćenju naroda“. Dopunjeni i dokumentovani spisak sada broji 12.338 imena i prezimena kozaračke dece od onih tek rođenih do onih starosti 14 godina, a od ukupnog broja od 57.606 svirepo umorenih Srpčića u Drugom svetskom ratu, njih 54.009 je stradalo u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj.
„Ova knjiga je posvećena našim malim novomučenicima kozaračkim, dečici koja su u strašnim danima stradanja svedočila nevinu veru u Hrista i čije nas molitveno zastupanje i danas ukrepljuje. Njihovo duhovno prisustvo osećamo kao blagoslov i poziv da u svemu što činimo ostanemo verni pamćenju i istini o njihovom žrtvovanju“, rekao je g. Momčilo Mirić.
Urednika Izdavačke kuće Prometej g. Zoran Kolundžija je pomenuo čuvene srpske istoričare Ekmečića, Medakovića i Krestića čija saznanja jasno upućuju „na odgovornost i umešanost tadašnje jerarhije Rimokatoličke crkve u istrebljivanje srpskog korpusa“. Tako je kardinal Alojzije Stepinac apostrofiran kao neko ko je „neosporno bio i moralno i politički umešan u stradanje Srba, kao i Jevreja i Roma“, jer „uprkos bezočnim pokušajima osporavanja, činjenice ostaju nepobitne: da je zagrebački nadbiskup podržavao uspostavljanje ustaške države, da nikada nije javno osudio masovne zločine i da je stajao iza prisilne konverzije Srba“.
„Naša je dužnost da pamtimo kako bi se zlo prepoznalo i sprečilo onda kada ponovo pokuša da se razmahne. To je svakako jedna od glavnih poruka ove knjige Dragoja Lukića: da zlo nije samo istorijska činjenica koju treba zabeležiti, već opomena koja obavezuje“, rekao je između ostalog g. Kolundžija i dodao da je neophodno utvrđivanje istorijske istine, jer samo istina može sprečiti dalje nerazumevanje, otuđenja i krvoprolića. „Život u zabludi rađa mržnju, a samo iz istine se rađa ljubav“, podvukao je g. Kolundžija koji je na kraju svog izlaganja naglasio:
„Kada stradaju vojnici – strada vojska. Kada stradaju deca – strada budućnost. Ova knjiga nas danas podseća na važnu izreku: kada izgubimo sposobnost da osetimo tragediju jednog deteta, onda smo već izgubili mnogo više od istorijskog pamćenja. Zato sada pamtimo decu Kozare, molimo se za njih i pominjemo ih“.
Preosvećeni Episkop marčanski g. Sava, koji je 2023. godine po odluci Svetog arhijerejskog sabora došao u mnogostradalnu i mučeničku Eparhiju banjalučku i koji se svakodnevno moli pred moštima Svetog sveštenomučenika Platona Banjalučkog, umorenog od iste ruke kao i deca Kozare, sabranima je najpre preneo blagoslov i pozdrav Njegove svetosti Patrijarha srpskog g. Porfirija i pozdrave i srdačnu blagodarnost Visokopreosvećenog Mitropolita banjalučkog g. Jefrema .
„Sećanje na naše kozaračke mladence u ove dane posle praznika Vaskrsenja Hristovog, jedino i jedino verom u Vaskrsenje Hristovo, kao zalogom i našeg vaskrsenja, može dati nadu da zlo nikada ne može u potpunosti nadvladati i pokoriti sebi svu tvorevinu Božju i u njoj čoveka“, rekao je Vladika Sava i dodao da samo tako prihvaćenu tajnu života možemo slaviti kao poslednjeg pobednika, jer Gospod želi da sve ono što je On stvorio živi. „Baš kao i seme, kada biva posejano u zemlju, mora umreti da bi iz njega nikao novi život koji će doneti stostruki rod“, nastavio je Episkop marčanski i zaključio:
„Ovo kapitalno delo, štampano na srpskom, ruskom i engleskom jeziku, danas nas opet podseća na neopisive krike i vapaje iz naše prošlosti, svedoči nam istinu stradanja našeg naroda i podseća na one najmlađe iz roda našeg, ali i na večnu i neospornu istinu, izraženu rečima drevnog hrišćanskog pisca, da je krv mučenička seme za nove hrišćane, odnosno da se Crkva Hristova krvlju ne ruši, već zida“, zaključio je uz vaskršnji pozdrav, Vladika Sava.
Na kraju, ali ne i poslednje, treba reći da su uz ovo, srpsko izdanje „Rednog broja smrti“ priređena i izdanja na ruskom i engleskom jeziku sa predgovorom dr Nemanje Devića i pogovorom oca Pamfila iz Trojice-Sergijeve lavre kod Moskve. A kako smo mogli čuti od g. Mirića, u skorijoj budućnosti će šira međunarodna javnost biti upoznata sa ovom istorijskom istinom putem tribina koje će biti organizovane u više evropskih zemalja.
Izvor: SPC
