Trideset i četiri godine navršile su se od velikog stradanja Srba Srednjeg Podrinja i Birča, gde je ubijeno 3.267 srpskih novomučenika. Vreme nije izbrisalo rane, niti je utišalo sećanje. Naprotiv, ono je postalo još dublje utemeljeno u molitvi, istini i zavetu da žrtve nevino postradalih nikada ne budu zaboravljene. Bratunac je danas, 4. jula 2026. godine, ponovo bio mesto molitvenog sabranja, sećanja i opomene.
„U Bratunac se ne zove, u Bratunac se ide“ – pod tim dirljivim sloganom hiljade vernih okupile su se na tradicionalnom crkveno-narodnom saboru u porti Hrama Uspenja Presvete Bogorodice. Zajedno sa njima molitveno je bio i sav srpski rod, gde god da živi, ne zaboravljajući preteški krst koji su poneli Srbi iz Blječeva, Gnione, Osmače, Potočara, Karna, Vijogora, Osredka, Čumavičja, Zalazja, Ratkovića, Brežana, Zagona, Krnjića, Sasa, Magašića, Ježeštice, Podravanja, Fakovića, Boljevića, Bjelovca, Sikirića, Kravice, Metaljke, Rupovog brda, Bracana, Vandžića, Donje i Gornje Kamenice, Glođanskog brda, Kozjaka, Maskalića potoka, Širokog puta i Trešnjice.
Nimalo slučajno, zločini nad srpskim narodom počinjeni su upravo u danima velikih praznika – Božića, Đurđevdana, a naročito Petrovdana. Zato su ti sveti dani zauvek ostali obeleženi bolom, ali i molitvenim sećanjem na nevino postradale.
Pokazujući očinsku brigu da molitveno sećanje na mučenike Srednjeg Podrinja i Birča, kao i svih stradalnih srpskih krajeva, ostane neodvojivi deo duhovnog života Crkve, Svetom arhijerejskom liturgijom načalstvovao je Njegova svetost Patrijarh srpski g. Porfirije.
Sasluživali su visokopreosvećena i preosvećena gospoda arhijereji: dabrobosanski Hrizostom, budimljansko-nikšićki Metodije, zahumsko-hercegovački i stonsko-primorski Dimitrije i šabački Jerotej, brojno sveštenstvo i monaštvo iz više eparhija Srpske Pravoslavne Crkve.
U liturgijskoj besedi Njegova svetost Patrijarh srpski Porfirije pozvao je verni narod da ostane nepokolebiv u pravoslavnoj veri, podsećajući da je upravo vera temelj duhovnog i nacionalnog identiteta srpskog naroda.
Govoreći o Svetom Savi, Patrijarh je istakao da je prvi Arhiepiskop srpski izabrao teži, ali istiniti put – put Hristov, a ne put zemaljske moći i prolaznih privilegija. Upravo zato je, naglasio je, Sveti Sava ostao duhovni otac srpskog naroda i utemeljivač njegovog pravoslavnog identiteta.
Patrijarh je podsetio da su Srbi kroz istoriju gubili zemlju, državu, domove i imanja, ali nikada nisu izgubili sebe, jer su sačuvali pravoslavnu veru, koja je oblikovala njihovo biće i omogućila da i u vremenima najvećih stradanja ostanu stvaraoci velikih duhovnih i kulturnih vrednosti.
Posebno je naglasio da vernost Hristu podrazumeva spremnost da čovek ne pristane na odricanje od svog duhovnog identiteta, čak ni onda kada zbog toga nije prihvaćen od sveta.
„Svet nas neće prihvatiti jer mi nećemo da se odreknemo Hrista. Svedočimo da smo pravoslavni hrišćani i da živimo vrednostima Jevanđelja“, poručio je Patrijarh.
On je naglasio da pobeda hrišćanina nije u mržnji niti u osveti, već u istini, pravdi, ljubavi i miru Božjem.
„Gospod neće ostaviti svoje“, poručio je Njegova svetost, ohrabrujući verne da istraju na putu Svetoga Save, koji podrazumeva žrtvu, odricanje od sebičnosti i vernost Hristu, bez obzira na iskušenja.
Mitropolit dabrobosanski Hrizostom zahvalio se Patrijarhu Porfiriju i arhijerejima na dolasku i govoreći o nevino nastradalim rekao: “Oni su živote svoje dali ne računajući da ćemo ih se mi sećati. Mi smo dali zavet da ćemo ih se sećati i da nećemo dozvoliti, kao nekada u prošlosti, da zaborav bude naša najjača strana. Sve naše žrtve, ne samo zadnjeg rata u Bosni, već i Prvog i Drugog svetskog rata, svih balkanskih ratova i ustanaka koje su Srbi podizali, svi su se za jedno borili. Zato danas kada se sećamo mučenika sećamo se i onih davno preminulih i poginulih koji su nam velika dužnost i obaveza.”
Posle Svete liturgije, sabrani narod je u molitvenoj litiji stigao do bratunačkog groblja, gde je kod centralnog spomen-krsta Patrijarh srpski g. Porfirije služio parastos za pokoj duša svih postradalih Srba Srednjeg Podrinja i Birča.
U molitvenom sabranju učestvovalo je nekoliko hiljada vernih pristiglih iz svih srpskih krajeva. Parastosu su prisustvovali predsednik Republike Srpske g. Siniša Karan, izaslanik predsednika Republike Srbije gđa Adrijana Mesarović, savetnik za duhovna pitanja predsednika Sjedinjenih Američkih Država g. Donalda Trampa pastor dr Mark Berns, predsednik Narodne skupštine Republike Srpske g. Nenad Stevandić, premijer Republike Srpske g. Savo Minić sa ministrima, predsednik SNSD-a g. Milorad Dodik, predstavnici Vlade Republike Srbije, načelnici opština Srednjeg Podrinja i Birča, predstavnici diplomatskog kora, porodice postradalih, kao i brojne organizacije proistekle iz Odbrambeno-otadžbinskog rata.
Nakon parastosa održan je memorijalni program pod nazivom „U Bratunac se ne zove, u Bratunac se ide“, tokom kojeg su se okupljenima obratili predstavnici porodica postradalih, kao i najviši zvaničnici Republike Srpske i Republike Srbije.
Molitveno sabranje u Bratuncu i ove godine je posvedočilo da je pamćenje mučenika neodvojivo od života Crkve. Sećanje na nevino postradale nije poziv na mržnju, već na istinu, molitvu i očuvanje zaveta da njihova žrtva ostane trajno upisana u pamćenje svih Srba.
Izvor: TV Hram
