U organizaciji sedam hercegnovskih nevladinih organizacija, u Herceg Novom je tradicionalno obilježen Dan srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave, kao i godišnjica proboja Solunskog fronta.
U manastiru Savina služen je parastos rodoljubima iz Boke koji su položili život u Balkanskim i Prvom svjetskom ratu, a vijenci su položeni na spomenik strijeljanim rodoljubima na platou ispred manastirskog kompleksa.
Konzul Republike Srbije u Herceg Novom Jasmina Milačić kazala je da 15. septembar podsjeća na početak proboja Solunskog fronta 1918. godine i velike žrtve koje su prethodile oslobođenju.
– Poslije dugih godina rata i stradanja, srpska vojska i njeni saveznici krenuli su u odlučujući proboj koji je doveo do oslobođenja Srbije i završetka ratnih stradanja na Balkanu. Iza te pobjede stajale su ogromne žrtve. Mnogi naši preci prošli su kroz povlačenje preko Albanije, glad, bolest i gubitak najmilijih. Ipak, nisu izgubili nadu. Njihova snaga bila je u vjeri, zajedništvu i uvjerenju da će doći dan slobode. Zato je proboj Solunskog fronta više od vojne operacije. On je simbol istrajnosti i pobjede duha nad nevoljama. Pokazuje nam da narod može opstati i u najtežim vremenima ako sačuva vjeru u Boga, zajedništvo i nadu, istakla je Milačić.
Iguman manastira Savina Makarije poručio je da pomen stradalima treba da bude podsjetnik na potrebu lične odgovornosti i života u skladu sa hrišćanskim vrijednostima.
-Svako od nas bira u ovom životu šta će izabrati: carstvo nebesko ili carstvo zemaljsko. To je nama, srpskom narodu, životna maksima, životna priča. Car Lazar odredio je taj pravac za sva vremena, i svi imamo svi slobodu da izaberemo. Upravo ovaj pomen braći koji su dali tu žrtvu za druge, pokazuje nam dobar pravac i dobar primjer. Ne samo oni, nego svi oni koji su kroz istoriju žrtvovali sebe za druge, oni su dobar primjer nama. Koliko samo svetitelja među njima ima, koliko onih koji su postali Božiji i ostali Božiji ljudi i doživeli vječnost. To je i nama zadatak i cilj u ovome životu, kao pojedincu, ali kao i čitavom narodu srpskom. Ali, mora prvo da se promijeni čovjek sam. Ne možemo mijenjati masu, nego mijenjamo sebe. Promijeni sebe, cijeli svijet ćeš promeniti, poručio je iguman Makarije.
Predsjednik NVO „Srpski soko“ i publicista Nebojša Rašo govorio je o istorijskim vezama Boke sa Srbijom i učešću Bokelja u borbama za oslobođenje.
-Bokelji su prešli veliki put da bi pomogli Karađorđu u Prvom srpskom ustanku, i mnogi od njih su dali i tada život za naše oslobođenje. Kasnije nisu se Bokelji bojali; na svojim brodovima oni su ponosno vijali i srpsku zastavu, a brodovi su često nosili imena cara Lazara, cara Dušana, Obilića, čak i Srbije. To je poslednji novski jedrenjak duge plovidbe, prodat je 1902. godine kapetana i brodovlasnika Sima Milunovića. I zato su Bokelji u velikom broju prešli u dobrovoljce: da li su odavde prešli na stranu Crne Gore i Srbije, ili su iz Amerike i drugih krajeva učestvovali u tim borbama. I dočekali su taj dan, dan oslobođenja i ujedinjenja, a u tom periodu mnogi su znameniti Bokelji povezivali i Srbiju i Boku kotorsku, od Svetog Stefana Štiljanovića do Svetog vladike Nikolaja Velimirovića,podsjetio je Rašom.
Organizatori obilježavanja Dana Srpskog jedinstva su i nevladine organizacije: Karađorđe, Kolo srpskih sestara, Vitezovi Svetog Stefana, Riznica starih umjetničkih zanata i vještina, SPKD Prosvjeta i FK Obilić, a pokrovitelj je Generalni konzulat Republike Srbije u Herceg Novom.
Izvor: RTHN
