U Herceg Novom će od 15. do 28. avgusta 2026. biti održan 13. Trg od ćirilice, manifestacija posvećena očuvanju ćiriličnog pisma i duhovno-kulturnog identiteta srpskog naroda, koja okuplja ugledne duhovnike, akademike, doktore, profesore, književnike, dramske umjetnike i druge djelatnike na polju duhovnosti, kulture i umjetnosti. Na ovogodišnjem Trgu, po ustaljenoj praksi, bogatim programom biće obilježeni značajni jubileji, i dodijeljene nagrade za doprinos srpskoj kulturi i pravoslavlju.
Trg od ćirilice će ove godine obilježiti sledeće jubileje:
230 godina od bitaka na Martinićima i Krusima (1796), 150 godina od bitaka na Vučjem Dolu i Fundini (1876), 110 godina od Mojkovačke bitke (1916), 200 godina Matice srpske (1826), 170 godina od rođenja kompozitora, melografa, profesora i akademika Stevana Stojanovića Mokranjca (1856), 150 godina od rođenja pjesnika i diplomate Milana Rakića (1876), 120 godina od upokojenja episkopa bokokotorskog Gerasima Petranovića (1906), 100 godina od upokojenja protojereja Sava Nakićenovića (1926), 35 godina od upokojenja pjesnika Vaska Pope (1991) i 5 godina od upokojenja blaženopočivšeg mitropolita crnogorsko-primorskog Amfilohija (2020).
Osim navedenih jubileja, ovogodišnji program Trga od ćirilice biće obogaćen monodramom „Slušaj kako govorim – Sava Mrkalj“ (prvi reformator srpske ćirilice), predavanjem i izložbom reljefa pod nazivom „Znamenite srpske majke“ autora Đorđa Zečevića i književnom večeri pod nazivom „Na Trgu od poezije“, u kojoj će učestvovati članovi Udruženja književnika Crne Gore. Takođe, programom je predviđeno veče za najmlađe na kojem će biti upriličena pretpremijera dječje predstave „Biblijske priče“ u režiji Luke Jovanovića Dživdžanovskog.
Trg od ćirilice će biti otvoren 15. avgusta – na dan slave grada Herceg Novog, praznik prenosa moštiju Svetog arhiđakona Stefana, na Kanli kuli u 20:30 časova. Istoga dana Svetu arhijerejsku liturgiju u hramu Svetog Spasa na Toploj, sa početkom u 9 časova, služiće Njegovo Visokopreosveštenstvo Arhiepiskop cetinjski i Mitropolit crnogorsko-primorski g. Joanikije sa više arhijereja, brojnim sveštenicima i sveštenomonasima.
Trg od ćirilice na Kanli kuli blagosloviće mitropolit Joanikije, a potom će se sabranima prigodnim slovom obratiti ministarka kulture i medija dr Tamara Vujović i predsjednik Opštine Herceg Novi g. Stevan Katić, koji će svečano otvoriti 13. Trg od ćirilice.
U programu na otvaranju ovogodišnjeg Trga učestvovaće etno-pojac i solistkinja Danica Crnogorčević iz Podgorice, učenici Odseka za srpsko tradicionalno pevanje i sviranje Muzičke škole „Mokranjac“ iz Beograda, pod rukovodstvom profesora Branka Tadića i Miloša Nikolića, kao i KUD „Ilija Kišić iz Zelenike“.
Trg će trajati do 28. avgusta, kada će biti proslavljena slava manastira Savina – Uspenje Presvete Bogorodice.
Pored svečanog otvaranja i bogatih programa, na 13. Trgu od ćirilice tradicionalno će biti upriličeno uručenje nagrada. Nagrada „Pečat Hercega Šćepana”, koja se dodjeljuje pojedincima za izuzetan doprinos očuvanju srpske kulture i baštine, ove godine odlazi u ruke književnika, pjesnika i književnog kritičara Đorđa Brujića iz Podgorice; nagrada „Ćiriličnik”, koja se dodjeljuje zaslužnim institucijama, ove godine će biti uručena Matici srpskoj – najstarijoj srpskoj književnoj, kulturnoj i naučnoj instituciji iz Novog Sada.
Organizator manifestacije je Srpska pravoslavna crkvena opština topaljsko-hercegnovska, a njeni pokrovitelji Mitropolija crnogorsko-primorska i Opština Herceg Novi. Dobrotvori su: Sekretarijat za kulturu i obrazovanje Opštine Herceg Novi, Ministarstvo kulture i medija u Vladi Crne Gore, manastir Ostrog i JUK „Herceg fest”. Medijski pokrovitelji manifestacije su: Ostrog TV studio, Radio-televizija Herceg Novi, Radio Svetigora, portal Mitropolije crnogorsko-primorske i portal IN4S.
Izvor: SPCO Topaljsko-hercegnovska
Video i foto: RTHN
