Vladika Kirilo

Vladika Kirilo: Treba da se upodobljavamo likovima koji su izobraženi na ikonama, a ne obratno

Ime: 25. 10. 2021-VLADIKA KIRILO-CIRILOVAC; Opis: Vladika Kirilo služio Svetu arhijerejsku liturgiju u manastiru Ćirilovac Tip: audio/mpeg

Njegovo preosveštenstvo Episkop buenosaireski i južnocentralnoamerički g. Kirilo je danas služio Svetu arhijerejsku liturgiju u manastiru Ćirilovac

 

Danas je proslavljen spomen ikone Presvete Bogorodice Jerusalimske, te se Vladika Kirilo u svojoj arhipastirskoj besjedi prvo osvrnuo na spomen otaca Sedmog Vaseljenskog sabora.

Vladika je podsjetio da je ovao sabor na kome je odbranjeno pravilno pravoslavno ikonopoštovanje. Takođe je rekao da je taj ikonoborački pokret trajao dugo i imao nekoliko perioda, iako je Crkva je oduvjek slavila ikone, prije svega nerukotvoreni lik Hristov.

“Po predanju, prve ikone je naslikao Sveti apostol i jevanđelist Luka, od kojih su neke i sačuvane, kao što je ikona koju danas slavimo, Jerusalimska ikona Majke Božije”, rekao je Vladika i objasnio da je zapravo ikonoborački pokret inicirao formulisanje ikonopoštovanja, da bi se stavila tačka na objašnjenju kako se treba pravilno odnositi prema ikonama.

“Prvi jači ikonoborački pokret je počeo kada su se i vizantijski carevi priključili tome, za vrijeme cara Lava Isavrijanca, koji je, prema istoričarima, više iz političkih razloga ocijenio da je za njegovo carstvo bolje ikonoborstvo, da bi imao mir sa islamskim narodima”, rekao je Vladika i dodao da je ovaj pokret kulnminirao za vrijeme Kostantina Kopronima, sina Lava Isavrijanca, koji je prvi teološki formulisao tu pogrešnu ideologiju i sazvao sabor gdje su osuđeni ikonopoštovatelji. Vladika je takođe pojasnio da su ikonoborci učili da je Sveta liturgija jedina ikona Božija, a nedostojno je slikati izobraženja Boga i Svetih, te da slikanje ikona podrazumijeva upadanje u jeres arijanstva ili nestorijanstva, jer ikona “nije povezana suštinski sa prvolikom”.

Vladika Kirilo je rekao da svi ti argumenti za neopitog čovjeka zvuče logično, dok je opitom čovjeku u duhovnom životu odmah jasno da ti argumenti nisu pravilni. “Jedan od prvih koji je napisao zaštitničko slovo u odbranu ikona je Sveti Jovan Damaskin, koji je odmah primjetio da se odricanjem ikona zapravo odriče slava svetima i slava Bogu, a liturgija nije ikona, već realno prisustvo Boga među nama”, pojasnio je Vladika i dodao da ikonoborci očigledno nisu razumjeli ni dogmat o razlikovanju božanske i čovječanske prirode u Isusu Hristu, a nisu ni kapadokijsko bogoslovlje o razlikovanju ipostasi od prirode Božije.

“Sveti oci su ikonoborstvo nazivali svejeres jer su oni u toj svojoj filosofiji i ideologiji uključivali sve jeresi koje su bile prisutne u Crkvi”, rekao je i dodao da je nakon Konstantina Kopronima organizovan sabor u Nikeji koji je završen u Carigradu, na kome je trijumfovalo i formulisano ikonopoštovanje. “Međutim, opet je nastupio još teži period za vrijeme cara Lava Jermenina i drugih careva. Konačno, 843. godine, carica Teodora je sazvala sambor na kome je ustanovljen praznik Pobjede Pravoslavlja i posle toga se nije obnavljao taj pokret”, dodao je i naglasio da se bez obzira na to, ikonoboračka ideja održala do danas. Vladika je ukazao da na Zapadu, za vrijeme Karla Velikog, oživljavaju stavovi protiv Sedmog Vaseljenskog sabora, tako da imamo reakcije i negodovanje na odluke ovog sabora, te Rimokatolička Crkva gotovo da nema ikona.

“Istočna Crkva je ovo shvatila kao pitanje života i smrti, jer se odbranom ikona branio dogmat o ovaploćenju Božijem, branio se domostroj spasenja našega, a zapadna Crkva, iako je poštovala odluke Sedmog Vaseljenskog sabora, ostala je mlaka u odnosu na poštovanje ikona, dok su se protestanti faktički vratili u ikonoborstvo”, Vladika je obrazložio i dodao da ova pogrešna misao koju je neprijatelj našeg spasenja ubacio u tu mislenu borbu kroz Crkvu, ima i danas posledice.

Naglasio je da je ono što je za nas važno, da su ikone i freske zapravo Sveto pismo u slikama, da i nepismeni ljudi mogu kroz ikone da saznaju o istoriji hrišćanstva. “Naša Crkva zaista ima moguće najznačajniju kolekciju freskopisa u pravoslavnom svijetu”, rekao je i pojasnio da se tako istorijski složilo da su freske koje su kod nas sačuvane, slikane u periodu vrhunca vizantijskog freskopisa.

Vladika je ukazao da se ikona Presvete Bogorodice, odnosno njena drevna sačuvana kopija, koju danas proslavljamo, nalazi u mjestu njenog uspenja, u Jerusalimu. Takođe je istakao da nas kopija ove ikone u Ćirilovcu podsjeća da je naša vjera jerusalimska, da je naš korijen iz Svetog grada, a ujedno i kroz obitelj Svetog Ćirila i Metodija i kroz Lovćensku kapelu koja je ovdje izgrađena, podsjećamo se na glavne smjernice našeg naroda.

“Kad pristupamo i kad se poklanjamo Svetim ikonama, mi se poklanjamo prvoliku koji je tamo naslikan. Poklanjajući se ikoni Presvete Bogorodice, mi se poklanjamo direktno njoj, jer su Hristos i svi sveti živi u Bogu i čuju naše molitve i ispunjavau naše spasonosne molbe, treba da se upodobljavamo njima i da im stremimo, a ne kao što je bio trend u renesansi i baroku (da se one upodobljavaju nama)”, rekao je Vladika i naglasio da treba da se trudimo da iz svog života izbacimo sve ono što nas udaljava od upodobljavanja likovima svetih, a ne da njih upodobljavamo nama. Takođe je naglasio da ljudski rod ide od krajnjeg poštovanja do skrnavljenja svetih ikona, poput pop-arta.

“Isus Hristos je drugo lice Svete Trojice i u sebe je primio sve nas, svu našu prirodu pa i crnce i bijelce i žute”, naglasio je i dodao da sve nas Hristos ima u sebi, te da treba da se trudimo da se upodobimo likovima koji su izobraženi na ikonama. “Neka bi nam u tome pomogla Presveta Božija majka, neka bi nam uvijek zračila svojom blagodaću”, zaključio je Vladika Kirilo i čestitao imendan ocu Kozmi, jer se danas proslavlja i Sveti Kozma Majumski koji je jedan od najznačajnijih crkvenih pjesnika.

Tijana Lekić