Vijetnamski Rat

Ljetopis, 11. februar 2019

Ime: Ljetopis 11.02.2019 (1973 pusteni prvi amercki zarobljenici iz Vijetnama, 1997 umrla Ksenija Cicvaric); Opis: Ljetopis, 11. februar Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan,11. februara 1973. godine pušteni su prvi američki ratni zarobljenici iz Vijetnamskog rata. Ono što poznajemo pod pojmom Vijetnamski rat, u stvari, su dva rata. Prvi se vodio protiv francuskih kolonijalnih vlasti i drugi rat za ujedinjenje sjevernog i južnog Vijetnama u kojem su glavnog neprijatelja predstavljale SAD.

Vijetnamski RatU razdoblju kolonijalne ekspanzije, Francuska je zauzela Indokinu, što vijetnamski narod nije primio s oduševljenjem. Borba za nacionalno oslobođenje odvijala se svo vrijeme francuske kolonijalne vladavine, da bi vrhunac doživjela krajem Drugog svjetskog rata kada je oslobodilački pokret, nakon kapitulacije Japana prerastao u opštenarodni ustanak protiv kolonijalnih vlasti,. U Hanoju je 1945. godine proglašena Demokratska republika Vijetnam, a za predsjednika je proglašen Ho Ši Min. To je izazvalo intervenciju kineskih snaga Kuomintanga u sjevernom, a britanskih i francuskih u južnom Vijetnamu.

Da bi uništili novouspostavljenu državu Francuzi su od 1945. – 1954. godine vodili borbe protiv Vijetnamske vojske. No, poslije poraza Francuska je pristupila mirovnim pregovorima koji su okončani na konferenciji u Ženevi 1954. godine. Tada su zaraćene strane potpisale akt o prekidu vatre, a Francuska je priznala Demokratsku republiku Vijetnam. Odredbama tog sporazuma teritorija Vijetnama je po 17. paraleli privremeno podijeljena na sjeverni (Demokratska republika Vijetnam) i južni dio (Republika Vijetnam). Ženevskim sporazumom predviđeno je u roku od dvije godine održavanje opštih slobodnih izbora na kojima su građani trebali da odluče o ujedinjenju. Vlada Južnog Vijetnama, podupirući interese krupnog kapitala i zemljoposjednika započela je strahovladu kojoj je bio za cilj očuvanje vlasti, suprotno interesima širokih slojeva koji su očekivali veće političko ekonomske reforme nakon pobjede nad kolonijalnim vlastima. Strahovlada vlasti dovodi do jačanja oslobodilačkog pokreta. Paralelno s francuskim povlačenjem iz nekadašnje Indokine, dolazi do većeg miješanja SAD u Vijetnamski rat. Po okončanju Korejskog rata, u američkoj spoljnoj politici je prevladala doktrina „teorija domina“, pretpostavka prema kojoj, ako se dozvoli da u nekoj zemlji jugoistočne Azije pobjedi komunizam, druge će zemlje, poput poslaganih domina, početi da padaju pod komunistički uticaj i vlast. Usled paranoje od globalnog širenja komunizma, SAD su odlučile da se intenzivnije angažuju u Vijetnamu da bi spriječile sovjetski i kineski utjecaj. Od 1955. godine počinje pristizanje američkih vojnih savjetnika koji su trebali da osposobe južnovijetnamsku vojsku za borbu protiv komunističke infiltracije sa sjevera. Deset godina kasnije, preko pola miliona američkih vojnika se borilo u džunglama Vijetnama. U strahu od širenja komunizma, američka vlada nije uočila da je osnovni motiv borbe vijetnamskog naroda nacionalno oslobođenje i ujedinjenje, a ne širenje komunizma. Komunizam kao ideologija predstavljao je samo sredstvo za ostvarenje nacionalnog cilja. Iako je najčešća slika vijetnamskog rata borba američkih vojnika protiv neuhvatljive gerile u nepreglednoj džungli, to je bio pravi rat regularnih vojski.

Amerikanci su zahvaljujući ogromnoj tehnološkoj premoći kontrolisali nebo i more, no Vijetnam nijesu uspjeli da podvrgnu efikasnoj kontroli.

Američka politika nikada nije imala jasno definisan cilj zašto je u Vijetnamu, tako da nije uspjela da stvori adekvatnu politiku koja bi odgovorila na brojna pitanja koja je američka javnost pokretala kod kuće o smislu samog rata. Vijetnamski rat je obilježio mandate tri američka predsjednika, Kenedija, Džonsona i Niksona. Kenedi je započeo s intenzivnijim slanjem američkih vojnih savjetnika, Džonson je eskalirao rat i na tome izgubio popularnost, a Nikson je svoju izbornu pobjedu ostvario dobrim dijelom i obećanjem o povlačenju američkih snaga iz Vijetnama. U tome je i uspio 1973. godine kada su američke snage, nakon sklapanja primirja i obustave vatre povučene iz južnog Vijetnama. vojska južnog Vijetnama nikada nije uspjela postati efikasna u samostalnom djelovanju, a južnovijetnamski režimi koji su se mijenjali nijesu uspjeli da uspostave efikasnu kontrolu nad zemljom. Dvije godine kasnije, Viet Kong i sjevernovijetnamska vojska pokrenuli su završnu ofenzivu u kojoj su trijumfalno ušli u Sajgon, odakle su se poslednji bjegunci u panici evakuisali sa krova američke ambasade.

Bio je to vrlo ozbiljan i okrutan rat u kojem je poginulo preko 600 000 Vijetnamaca i oko 52 000 američkih vojnika. To je bio prvi rat u istoriji SAD-a u kojem američka vojska nije izvojevala pobjedu, koji je izvršio ogromne promjene u američkom društvu, pokrenuo čitav niz promjena od pitanja ljudskih i građanskih prava, izazvao građanske nemire u SAD i ozbiljno doveo u pitanje uopšte funkcionisanje američkog sistema.

Vijetnamski rat je ponovo potvrdio da je narod u borbi za slobodu nemoguće pobijediti, lekcija koju sami Vijetnamci nisu dobro naučili, jer su nekoliko godina kasnije vojno intervenisali u Kambodži iz koje su nekoliko godina kasnije, baš kao i Amerikanci iz Vijetnama, bili prisiljeni da se povuku.

 

  • Na današnji dan, 11. februara 1997. godine umrla je Ksenija Cicvarić. Rođena je u Podgorici 1929. godine (od oca Radivoja Bracovića i majke Simone, rođene Zlatičanin) gdje je završila gimnaziju. San da studira pjevanje, zbog materijalnih uslova porodice, nije joj se ostvario. Pjevačku karijeru počela je šezdesetih godina a nastavila u Radio Beogradu u ansamblu slavnog Carevca.

Ksenija CicvaricVeliki radnik, pouzdani prijatelj, divan drug i čovjek, nezavidljiv kolega, oduševljavala je publiku na brojnim i nezaboravnim koncertima širom Jugoslavije. Slavuja sa Ribnice, koji je plijenio ljepotom svoga glasa, pričinjavajući drugima radost, lomila je tuga (izgubila je sina i muža). Patila je i pjevala („Mlada Jelka“, „Oj vesela veselice“, „Milica jedna u majke“, „Sejdefu majka buđaše“, „Dolinom se šetala đevojčica mala“) i sopstvenu tugu liječila pjesmom. Otuda u njenom glasu dramska ozbiljnost, uzdržanost, odmjerenost, prefinjena lirika, toplina u boji glasa, božji dar. Pjevati, značilo je živjeti. Crnogorska narodna nošnja (jedna od najskupljih na svijetu) savršeno je odgovarala njenom stasu, ljepoti, otmenosti i melanholičnom osmjehu. Sačuvala je veliki dio blaga naše narodne pjesme a njen prefinjeni ukus i senzibilitet znalački su odabirali najbolje. Snimala je ploče i kasete koje su bile i ostale najveći hitovi u našem narodu. Svojim lirskim glasom, specifične boje i interpretacije elegičnih narodnih pjesama, pojavila se na Ribnici, nastavila širom Jugoslavije i stigla do srca naših ljudi širom svijeta. Umjetnost je ono najljepše što čovjek ima, duša svijeta. Ksenija je pjevala dušom a publika je to osjećala. Bila je nedostižna u pjevanju. Pjevala je svugdje. Dio života do smrti provela je u Beogradu. Bio je ovo težak period za “Kraljicu Kseniju“, ali su joj nostalgiju prekrivale uspomene i slike iz stare Podgorice. Rado je bila viđena u Podgorici, šetala se sokacima, a njena najveća ljubav bili su susreti sa Podgoričanima koje je neizmjerno voljela.

Izvorni narodni melos krije snagu jednog naroda i jednog vremena. To ne može dati jedan čovjek niti nositi jedan čovjek. Pa ipak, vrhunski umjetnik, kao dio te cjeline, raspaljuje vječnu i neumrlu luču. Za najveće pjesme potreban je i najveći pjevač. A za to su mu potrebni talenat, božji dar i veliki razlozi. Ksenija Cicvarić imala je i jedno i drugo.

Može se reći da je Ksenija je svojom pjesmom, vjerna muzičkom miljeu satkanom od zlatnih, trepetavih iskrica, diskretno, poput treperenja ribničkih topola, jako kao podgorički sjever koji tjera krv da brže struji… bez obaveze poput maestrala koji se zaplete u djevojačkoj kosi i nestane, obilježila XX vijek u crnogorskoj narodnoj muzici.