Grb Srbije I Crne Gore

Ljetopis, 14. mart 2019

Ime: Ljetopis 14.03.2019 (2002 Sporazum o preuredjenju Srbije i Crne Gore, 1897 umro Milorad Medakovic); Opis: Ljetopis, 14. mart Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 14. marta 2002. godine predstavnici Srbije, Crne Gore, SR Jugoslavije i Evropske unije potpisali su u Beogradu Sporazum o preuređenju odnosa Srbije i Crne Gore. Time je prestala da postoji zajednička država. Jugoslavija je bila sledbenica Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, formirane na kraju Prvog svjetskog rata.

Grb Srbije I Crne GoreSrbija i Crna Gora bivša je državna zajednica koju su činile republike Srbija i Crna Gora. Trajala je od 4. februara 2003. godine do maja 2006. godine, kada su SAD, Njemačka, Velika Britanija i ostale moćne svjetske države priznale rezultate referenduma u Crnoj Gori. SCG je bila evropska zemlja koja je država-kontinuiteta sa Saveznom Republikom Jugoslavijom (SRJ). Administrativni centar SCG je bio Beograd, a u Podgorici se nalazio Sud SCG. SCG se graničila sa Mađarskom na sjeveru, Hrvatskom, BiH (Republikom Srpskom) i Italijom (morska granica) na zapadu, Rumunijom i Bugarskom na istoku, i Albanijom i Sjevernom Makedonijom na jugu. Postojanje SCG je bilo regulisano kroz Ustavnu povelju SCG donijetu 4. februara 2003. godine.
Kad je proglašena Savezna Republika Jugoslavija 1992. godine, Ujedinjene nacije i mnoge pojedine države (pogotovo SAD) nisu htjele da je priznaju kao državu-kontinuiteta sa SFRJ, iako su je priznale kao državu. SRJ nije bila član UN do 2000. godine, a kada je postala, nakon Petooktobarskog puča, odmah je njeno postojanje dovedeno u pitanje. Vlasti u Crnoj Gori su nakon 1997. godine zagovarale autonomiju (uvođenjem policijskih kontrola na granici sa Srbijom, odbijanjem da prihvate vanredno i ratno stanje na svojoj teritoriji tokom NATO bombardovanja SRJ 1999. godine). Tokom 2001. godine, intenzivirani su pregovori dvije republike, koji su većinom vođeni u Beogradu i na Svetom Stefanu.

Konačno, Srbija i Crna Gora su 14. marta 2002. godine sklopile novi sporazum o nastavku saradnje, koji je između ostaloga ukinuo ime „Jugoslavija“, a novu državnu zajednicu nazvao Državnom zajednicom Srbija i Crna Gora. Sporazum su potpisali čelnici obije republike, savezne države i Havijer Solana iz Evropske unije. Po formulaciji, postalo je jasno da će nova zajednica biti najbliža statusu unije, mnogo labavijem vidu zajedništva od dotadašnje federacije. Nova ustavna povelja ostavila je mogućnost svakoj republici članici da organizuje referendum o nezavisnosti nakon tri godine.

Novom ustavnom poveljom, ukinut je direktan izbor institucija zajedničke države: skupština se birala ravnopravnim delegiranjem iz obije republičke skupštine, predsjednik se birao u skupštini, a on je ujedno bio i predsjednik Savjeta ministara- tijela koje je zamijenilo Saveznu vladu. Ove institucije su imale svega nekoliko ovlašćenja, i to većinom u spoljnjoj politici, jer je ostatak nadležnosti prešao na republičke institucije. Skupština SCG samo je usvajala zakone u vezi sa ljudskim pravima, spoljnom politikom i ratifikovala razne sporazume. Ukinut je i status glavnog grada, a umjesto toga, Beograd je postao administrativni centar, sa gotovo svim zajedničkim institucijama. Umjesto Ustavnog suda, predviđen je Sud Srbije i Crne Gore sa sjedištem u Podgorici, koji nikada nije konstituisan. Zajednička Narodna banka je podijeljena na republičke. SCG sve vrijeme bila samo moratorijum na planirano razdvajanje Crne Gore i Srbije.

 

  • Na današnji dan, 14. marta 1897. godine u Beogradu je umro Milorad Medaković. Milorad Medaković se borio za oslobađanje srpskog naroda i romantičarskim zanosom širio ideju slovenstva i ljubav prema Rusiji, čijom se tadašnjom moći ponosio koliko i svojom srpskom pripadnošću.

Milorad MedakovicNošen patriotizmom Milorad 1844. godine odlazi na Cetinje i postaje učitelj. Od tada počinje Miloradova uzbudljiva diplomatska, novinarska, istraživačka i književnička karijera. Poslije nekoliko godina Njegoš imenuje Milorada za svoga prvog ađutanta. Ubrzo postaju veliki prijatelji, četvorogodišnji saradnici i saborci. Zajedno odlaze u Beč, gdje mu Njegoš povjerava ulogu korektora „Gorskog vijenca”. Po povratku iz Austrije Milorad svraća u Veneciju, radi prikupljanja građe o Crnoj Gori. Odlučuje da napusti, Cetinje i krene u novinarsku i književnu avanturu.

Septembra 1848. godine Milorad se obreo u Kotoru, a dva mjeseca kasnije u Sremskim Karlovcima, gdje se priključuje svom bratu, doktoru filozofije Danilu Medakoviću, koji je u to vrijeme bio poznati novinar i izdavač časopisa „Napredak“. Zbog pisanja članaka protiv Meternihove politike ugnjetavanja južnih Slovena, Milorad Medaković je bio uhapšen. Po izlasku iz zatvora odlazi u Zagreb, gdje se priključuje Ljudevitu Gaju i postaje saradnik „Narodnih novina“. Bio je glavni urednik „Šumadinke“, pokrenuo je i časopise ‘Vojvođanka“ i „Južna pčela“. Krajem 1854. godine Milorad dobija poziv sa Cetinja „da se primi položaja sekretara knjaza Danila“. Prihvata ponuđeno i tako ulazi u politiku. Putovao je u Rusiju, nastojeći da izdejstvuje političku nezavisnost Crne Gore. Jedno vrijeme bio je činovnik Ruskog poslanstva u Beogradu. Radio je i na prikupljanju knjiga za cetinjsku biblioteku, a u Dubrovniku je završio fotografski kurs i tako 1845. godine postao prvi crnogorski fotograf. Umro je u Beogradu 14. marta 1897. godine u 74. godini života, zavještavši tri kuće i sve akcije srpskom narodu. Najznačajnije djelo Milorada Medakovića je „Život i običaji Crnogoraca“.