Sukob U Makedoniji

Ljetopis, 15. mart 2019

Ime: Ljetopis 15.03.2019 (2001 Oruzani sukob Albanaca i Makedonaca, 44 P.N.E. ubijen Cezar); Opis: Ljetopis, 15. mart Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 15. marta 2001. godine sukob naoružanih Albanaca i makedonskih snaga bezbjednosti je eskalirao kada su se borbe prvi put prenijele iz raštrkanih naselja duž granice s Kosovom i Metohijom u predgrađe Tetova, drugog po veličini makedonskog grada.

Sukob U MakedonijiSukob u Sjevernoj Makedoniji 2001. godine bio je oružani sukob koji je trajao od januara do novembra 2001. godine. Sukob je otpočeo kada su pripadnici albanske terorističke Oslobodilačke nacionalne armije (ONA) napali na snage bezbjednosti Sjeverne Makedonije. Sukob se odvijao više mjeseci sa povremenim prekidima, a okončan je potpisivanjem Ohridskog sporazuma. U januaru jedan policajac je ubijen, a dvojica su ranjena u raketnom napadu na policijsku stanicu u selu Tearce kod Tetova. To je bio prvi napad za koji je odgovornost preuzela do tada nepoznata albanska teroristička grupa ONA.

Prvih dana maja između tri i četiri hiljade albanskih terorista upada sa Kosova i Metohije na makedonsku teritoriju i u prvom naletu osvajaju sedam makedonskih i srpskih sela u okolini Kumanova. U junu započinje ofanziva armije na teroriste u skopskom selu Aračinovu, selo poslije tri dana borbe pada u ruke makedonskih snaga. Međutim, Havijer Solana i Piter Fejt uspjeli su da ubijede predsjednika Trajkovskog da dopusti da se 350 terorista, pod zaštitom NATO, bezbjedno autobusima evakuišu iz Aračinova sa komplet oružjem i opremom, što dovodi do jakih protesta Makedonaca u Skoplju, gdje nekoliko hiljada ljudi učestvuje u nasilnim demonstracijama zbog zapadne podrške albanskim pobunjenicima.

Dana 10. avgusta albanski teroristi su postavili zasjedu kod Ljubotenskih bačila kod Skoplja i ubili osam makedonskih vojnika sa dvije nagazne mine na putu. Istog dana, više od 600 pripadnika tzv. kosovskog zaštitnog korpusa i terorista ONA napada selo Raduša koje brani 35 policajaca. Oni odolijevaju jakim dvodnevnim napadima terorista, da bi se u borbe uključili makedonski specijalci i vojska. Teroristi su razbijeni i uz velike gubitke su se razbježali nazad u pravcu Kosova i Metohije. Cilj terorista bio je zauzeti Radušu kao i izvore vode kod obližnjeg sela Rašče, koji snabdevaju pitkom vodom dobar dio Skoplja, čime bi izazvali humanitarnu katastrofu.

U avgustu je konačno od strane makedonskih i albanskih pregovarača uz garanciju specijalnih izaslanika SAD i EU potpisan mirovni sporazum u Ohridu, kojim se predviđa završetak sukoba i razoružavanje terorista. Iako teroristi nijesu bili direktno uključeni u pregovore, postignuti je dogovor. Razoružavanje je u narednih mjesec dana sproveo NATO.

 

  • Na današnji dan, 15. marta 44. godine prije nove ere republikanski zavjerenici, koje su predvodili Marko Junije Brut i Kasije Longin, ubili su u Senatu rimskog cara i vojskovođu Gaja Julija Cezara.

Julije CezarCezar je protivnike u redovima republikanaca stekao narušavanjem republikanskog ustava. Prema antičkoj tradiciji, koju prenosi rimski pisac Svetonije, Cezar je, dok mu je Brut, kome je, kako se navodi, najviše vjerovao, zadavao smrtonosni udarac, rekao: Zar i ti, sine Brute? Republikanski zavjerenici ubistvom Cezara nijesu, međutim, spasili republiku, već se diktatura, po želji najmoćnijih robovlasnika, održala. U početku je to bio Drugi trijumvirat (Oktavijan, Antonije, Lepid), a zatim monarhija, imperija. Kad su se trijumviri obračunali s Cezarovim ubicama: svi su ili ubijeni ili počinili samoubistvo, izbio je novi građanski rat između Oktavijana s jedne i Marka Antonija i Kleopatre, s druge strane. Cezarov lik i sudbina, posebno ubistvo u Senatu na dan martovskih ida, kao i ljubav s Kleopatrom, inspirisali su brojna književna djela. O Cezaru su pisali Dante, Petrarka, Šekspir, Hans Saks, Kornej, Herder, Vajlder, Breht; urađene su brojne pozorišne predstave i snimljeni filmovi.

Oktobra 2012. godine svijet je obišla agencijska vijest da je tim naučnika Španskog nacionalnog istraživačkog savjeta otkrio mjesto Cezarovog ubistva pored prometne autobuske i tramvajske stanice u dijelu Rima, poznatog kao Tore Argentina. Španski arheolozi pronašli su četvrtastu betonsku strukturu, široku tri i duboku dva metra, i nakon analize istorijskih dokumenata uvjerili se u ispravnost svojih pretpostavki. Kvadratni “sanduk”, smatra se, djelo je Cezarovog usvojenog sina koji je time zaštitio mjesto na kome je ubijen njegov otac i najistaknutija ličnost rimske istorije.