Lesendro

Ljetopis, 16. septembar 2019

Ime: Ljetopis 16.09.2019 (1843 Lesendra, 2012 Mosad); Opis: Ljetopis, 16. septembar Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 16. septembra 1843. godine tokom velikog pritiska turske vojske iz Hercegovačkog pašaluka, zbog kojeg  je u tom pograničnom pojasu bila raspoređena brojna crnogorska vojska, na drugom kraju Crne Gore skadarski vezir Osman-paša Skopljak sa 12.000 vojnika i artiljerijom krenuo je u pohod za preotimanje ostrva Lesendra i Vranjine od Crnogoraca.

LesendroLesendro je uz velike crnogorske gubitke ubrzo palo, a poslije njega i Vranjina. Tom prilikom stradao je i Manastir sveti  Nikola.  Lesendro je malo ostrvo površine oko 3.015 metara kvadratnih na Skadarskom jezeru, blizu Vranjine. Na njemu je 1843. godine Njegoš podigao omanju kulu, kao predstražu prema Turskoj, zbog čega je Lesendro često nazivan „ključem od  jezera“. Tvrđava je osiguravala neometan ribolov i trgovinu. Nakon rušenja od strane Turaka, Njegoš je tvrđavu obnovio, povisio zidove i često tu dolazio da se odmara. Po nekim kazivanjima tu je dovršavao i neka od svojih djela. Lesendro je pod njegovom upravom bio jedanaest godina, a poslije gubitka je ostala uzrečica: „Pogibe ka’ Vladika za Lesendrom“. Turcima je bilo veoma stalo do takvog Lesendra, „ključa od Jezera“ pa su ga zauzeli. Njegoš je u više navrata bezuspješno pokušao da ga vrati u crnogorske ruke. Osman-paša je zauzeo Lesendro, u isto vrijeme kada i Vranjinu i na njemu su Turci napravili svoje utvrđenje. Lesendro je ponovo, tek 1878. godine bilo oslobođeno zajedno sa gradom – tvrđavom Žabljakom Crnojevića, koji su pripojeni Knjaževini Crnoj Gori. Poslije oslobođenja od Turaka 1878. godine, ovdje je sagrađena oružnica sa ratnim zalihama, koja je služila do Prvog svjetskog rata. Izgradnjom magistralnog i željezničkog puta, polovinom prošlog vijeka, Lesendro je pretvoreno u poluostrvo. Lesendro je danas povezano sa Vranjinom nasipom preko koga idu magistrala željeznička pruga Beograd- Bar. Tvrđava je, kao i Vranjina vremenom izgubila mnogo od izvorne ljepote, kada je pored njega, 1959. godine, prošla magistrala i željeznička pruga. Lesendro je zaštićeno nepokretno kulturno dobro fortifikacione arhitekture od 1949. godine.

 

  • Na današnji dan, 16. septembra 2012. godine izraelske špijunke, agentkinje MOSAD-a, ozloglašene izraelske tajne službe, prvi put su dobile dozvolu da javno govore o svom poslu.

MosadMosad je izraelska obaveštajna agencija. Odgovorna je za obaveštajno sakupljanje, tajne akcije (uključujući paravojne aktivnosti i atentate) i antiterorizam. Fokus Mosada je na arapske zemlje i organizacije širom sveta. Mosad je jedna od najčuvenijih obavještajnih agencija u svijetu, uz američku CIA-u i britanski MI-6. Poznata je po svojoj efikasnosti, i mnogi smatraju da daje veliki doprinos stabilnosti i bezbjednosti Izraela. Mosad je formiran u decembru 1949. godine kao „Centralni institut za koordinaciju“, na preporuku Reuvena Šilaoha tadašnjem premijeru Izraela Davidu Ben-Gurionu. Šiloah je želio centralno tijelo koje bi koordinisalo i unaprijedilo saradnju između postojećih bezbjednosnih službi — Vojnog obaveštajnog odeljenja, Opšte bezbjednosne službe i „političkog odjeljenja“ Ministarstva spoljnih poslova. Marta 1951. godine je reorganizovan, i učinjen dijelom kancelarije premijera, odgovarajući direktno premijeru. Današnji broj radnika Mosada se procjenjuje na oko 1200. Mosad je civilna služba i ne koristi vojne činove, mada je većina službenika služila u Izraelskim odbrambenim snagama (u Izraelu je obavezno služenje vojnog roka), i mnogi od njih su oficiri. Originalni moto Mosada je: „Jer uz mudar savjet ćeš voditi rat: a u mnoštvu savjetnika je bezbjednost.“ ali je nedavno promijenjen zbog trenda izlazka Mosada u javnost drugom izrekom: „Gdje nema savjeta, ljudi padaju, ali u mnoštvu savjetnika leži bezbjednost.“  Mada Mosad ima dugu reputaciju vrlo efikasne agencije, on ima prilično liberalnu politiku kada su u pitanju kidnapovanja i atentati, i nekada ga nazivaju razbojničkom agencijom izvan Izraela.  Sjedište Mosada je u Tel Avivu, i ima šest odjeljenja:

Odjeljenje prikupljanja je najveće, i odgovorno je za špijunske operacije.

Odjeljenje političke akcije i veza sprovodi političke aktivnosti i održava veze sa prijateljskim stranim obavještajnim službama i sa državama sa kojim Izrael nema normalne diplomatske odnose.

Divizija za specijalne operacije sprovodi atentate, sabotaže i paravojne projekte.

LAP odjeljenje je odgovorno za psihološko ratovanje, propagandu i operacije obmanjivanja.

Odjeljenje za istraživanje je odgovorno za obavještajnu sintezu.

Tehnološko odjeljenje je odgovorno za razvoj tehnologija za podršku Mosadovih operacija.