Ujedinjenje Njemacke 1990

Ljetopis, 20. septembar 2020

Ime: Ljetopis 20.09.2019 (1863 Umro Jakob Grin, 1990 Ujedinjenje Njemacke ); Opis: Ljetopis, 20. septembar Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 20. septembra 1990. godine parlamenti Istočne i Zapadne Njemačke potvrdili su ugovor o ujedinjenju dvije države.

Ujedinjenje Njemacke 1990Kada su krajem 1980-ih odnosi između SSSR-a i Zapadne Njemačke počeli da se „odmrzavaju”, bilo je dosta povoda za konflikte između Moskve i Bona. Svi su se oni ticali ujedinjenja Njemačke, jer je to pitanje „isplivalo” na površinu za vrijeme perestrojke u SSSR-u, kao i činjenice da su vlasti Istočne Njemačke postepeno gubile kontrolu nad situacijom. U novembru 1989. godine u Bundestagu je objavljen program „10 tačaka“, usmjeren na ujedinjenje Zapadne i Istočne Njemačke i stvaranje konfederativne države. U tom trenutku Moskva nije bila spremna da vidi na karti Evrope ujedinjenu Njemačku.  Međutim, krajem januara 1990. godine došlo je do velikog preokreta. Tada je SSSR priznao da je ujedinjenje Njemačke praktičan zadatak koji neposredno treba rješavati. i da „pitanje jedinstva njemačke nacije … rješavaju sami Njemci“. Tako je SSSR faktički dao zeleno svijetlo za ujedinjenje. Zapadna Njemačka je bila ekonomski daleko moćnija od Istočne Njemačke, i faktički je progutala svog dojučerašnjeg susjeda. Prvobitno je Moskva insistirala na tome da Njemačka bude vanblokovska zemlja sa neutralnim statusom, ali je zatim pristala na njeno članstvo u Sjevernoatlantskoj alijansi. Ujedinjenje Njemačke ostvareno je poslije pada Berlinskog zida u periodu 1989–1990. godine. Bile su sprovedene važne promjene naročito u zakonima koji su omogućavali funkcionisanje zapadnonjemačke uprave nad Istočnom Njemačkom koja se gasila. Takođe je trebalo izravnati neke od sporova sa SSSR-om koji je zahtijevao neutralnost države kao i proglašavanje linije na Odri i Nisi za definitivnu granicu. U julu 1990. godine je proglašena zapadnonjemačka marka kao platežno sredstvo između Zapadne i Istočne Njemačke. Formalno je cijela operacija završena oktobra 1990. godine i Njemačka je bila ponovo ujedinjena a glavni grad je postao Berlin.

 

Na današnji dan, 20. septembra 1863. godine umro je Jakob Grim, njemački filolog,  književnik i akademik.

Braca GrimBraći Jakobu i Vilhelmu Grim, koji su svjetsku slavu postigli objavljivanjem zbirke bajki „Dječje i porodične priče” prije dva vijeka, pripadaju i velike zasluge za srpsku kulturu. Braća Grim su ne samo naučili srpski jezik od svog savremenika i prijatelja Vuka Stefanovića Karadžića nego su i prevodili srpsku narodnu poeziju i bajke. Književnik, otac njemačke filologije Jakob Grim je preveo na njemački Vukovu gramatiku, i to na osnovu drugog, proširenog, izdanja te knjige objavljene na srpskom samo šest godina ranije. Jakob Grim je takođe podsticao Vukovu kćerku Minu da prevede srpske bajke na njemački jezik, a napisao je i predgovor u kojem za Vukovu zbirku navodi da je djelo dostojno divljenja. Jakob i Vilhelm su kasnije preveli i nekoliko srpskih narodnih pjesama i pripovjedaka i tako ih predstavili njemačkom govornom području i čitavom svijetu. Vuk Karadžić, koji je poslije propasti Prvog srpskog ustanka prebjegao u Austriju, u prijestonici Habzburga upoznao je Jerneja Kopitara, dvorskog cenzora slovenskih knjiga. Upravo na Kopitarev podsticaj Vuk je počeo da prikuplja srpske narodne pjesme, kako bi predočio civilizovanoj Evropi narodno predanje Srba i tim putem ih zainteresovao. Na jednoj književnoj večeri u Berlinu, po povratku iz diplomatske misije u Beču, gdje je predstavljao Prusku, i gdje je i upoznao Vuka Karadžića, Jakob Grim je čitao srpske narodne pjesme pred kolegama, literatama i lingvistima. Pjesnik njemačkog romantizma Kelmens Brentano ih je tada uočio, zabilježio i potom nekoliko objavio u almanahu „Putešestvije pjesnika”. Za srpsku poeziju i uopšte Vukov rad, Jakob je uspio da zainteresuje i samog Johana Volfganga Getea, na čiji podsticaj je srpska narodna poezija prevedena na nekoliko jezika. Gete je te stihove poredio sa neprevaziđenom „Pjesmom nad pjesmama”. Jakob Grim je 1849. godine postao član Društva srbske slovesnosti, a po njegovoj preporuci Vuk Karadžić je bio odlikovan i postao član Pruske akademije. Vjeruje se da su Braća Grim upravo od Vuka Karadžića doznali za bajku Pepeljuga, djelo Šarla Peroa. Srpsku verziju ove bajke, zabilježenu kao narodnu umotvorinu Srba, prethodno je objavio Vuk a njeno pojavljivanje hronološki je prethodilo verziji braće Grim.