Municipium S

Ljetopis, 21. avgust 2019

Ime: Ljetopis 21.08.2019 (2008 Municipijum S, 1975 Kuba); Opis: Ljetopis, 21. avgust Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 21. avgusta 2008. godine u Pljevljima je saopšteno da arheološka istraživanja rimskog grada Municipium S u Kominama kod ovog grada ukazuju na njegovo dugo trajanje i ekonomsku snagu.

Municipium SNalazio se na raskršću važnih puteva i bio ekonomski centar, dugo je trajao. Kao naseobina nastao je na temeljima urbane cjeline koja datira iz vremena prije dolaska Rimljana na ovo područje. Antički grad se, prema saznanjima arheologa, prostirao na području od oko 40 hektara. Zna mu se samo početno slovo imena – S. Tokom velikih arheoloških iskopavanja Municipijuma S, 1975 godine u nekoropoli II istražena je i grobnica X koja je velikih dimenzija sa više odaja i komora. U okviru grobnice nalazio se i grob napravljen od opeka velikog formata vezanih malterom, a u njemu je bio postavljen olovni sarkofag sa skeletom pokojnika i prilozima. Grobnica je davno opljačkana, ali je razbojnicima promakla staklena čaša položena pored desnog ramena pokojnika. Senzacija u naučnim krugovima, «Kominska dijatreta» jedna je od pet potpuno sačuvanih dijatreta u svijetu. Na lokalitetu Komini kod Pljevalja djelimično je istražena nekropola zagonetnog arheološkog lokaliteta, uz antičku Duklju svakako najvažnijeg antičkog nalazišta u Crnoj Gori. Pretpostavlja se da je nekropola pripadala gradu Splonumu koji je nakon rimskih osvajanja pljevaljskog kraja tokom II vijeka, prerastao u municipium – grad sa nekom vrstom samouprave u kome su zajednički živjeli starosjedioci i Romani. Ipak se njegovo ime ne može sa sigurnošću utvrditi pa se u nauci koristi ime Municipium S po jednom od spomenika na kome se nalazi početno slovo naziva grada. Riječ je o epigrafu koji se nalazi na nadgrobnom spomeniku Titu Aureliju Sekstijanu koji je bio rimski vitez i dekurion municipijuma. Vjeruje se da se razvijao do IV vijeka kada prestaje sahranjivanje u nekropoli u Kominima. Istražene su dvije nekropole. Nalazi iz grobnica prikazali su različite običaje u sahranjivanju, a staklene posude, od kojih je najvrijednija čaša sa natpisom – dijatreta najvjerovatnije je proizvod iz tadašnjih kelnskih radionica. Na osnovu natpisa i načina sahranjivanja može se zaključiti da je u ovim nekropolama sahranjivano i domicilno stanovništvo i doseljenici iz priobalnih gradova. Arheološki nalazi su pokazali i koji su kultovi bili poštovani: Jupitera, Silvana Avgusta, Dijane, Dionisa, Herkula, zatim ilirski kultovi konja i konjanika i orijentalni Serapisa i Izis. Grad se nalazio u rimskoj provinciji Dalmaciji koja je obuhvatala sve ilirske oblasti. Kroz ovaj je grad prolazila važna saobraćajnica čiji se tragovi mogu pratiti i južno od Komina u selu Potpeć. Pretpostavlja se da je bio centar veće vojno-administrativne oblasti. O urbanom životu grada, poznatog u nauci pod imenom Municipium S ne može se ništa pouzdano reći dok se ne otkriju njegove građevine, od kojih se pojedine naziru, poput ostataka moćnih bedema. Više otkrivenih nadgrobnih spomenika potvrđuju da je riječ o dosta velikom i značajnom gradskom naselju. Među njima posebnu pažnju privlače nadgrobne stele – ploče sa natpisima i prikazima figura pokojnika, ponekad i bračnih parova.

 

  • Na današnji dan, 21. avgusta 1975. godine SAD su ukinule 12-godišnju zabranu izvoza na Kubu, ali je embargo na direktnu trgovinu Kube i SAD ostao na snazi.

KubaEkonomska šteti koju je Kuba pretrpjela za skoro 60 godina  iznosi 116,8 milijardi dolara. Iako se mnogi američki saveznici pridružuju kritikama zvaničnog Vašingtona protiv kubanskog jednopartijskog sistema i represije prema kubanskoj opoziciji, SAD su još u vrijeme raspada Sovjetskog saveza izgubile međunarodnu podršku za embargo prema Kubi. Zapravo, danas Kuba osim Amerike, nema sankcije nijedne druge zemlje. Nema i nikada nije bilo širom planete takvog terorisanja i kršenja ljudskih prava čitavog naroda kao što je blokada koju SAD sprovode protiv Kube skoro 60 godina. Bivši kubanski predsjednik Fidel Kastro je, poslije revolucije, na vlast došao 1959. godine, a Amerika je prve sankcije uvela već 1960. godine. Potpuni embargo uveden je 1961. godine. Tokom niza godina embargo je postajao sve oštriji i zahvatao je i treće zemlje koje su poslovale sa Amerikom i sa Kubom istovremeno. Kuba bi samo od prodaje svojih poznatih cigara i ruma dobijala preko 200 miliona dolara godišnje da nema sankcija. Kuba je višenacionalna država, a njen narod, kultura i običaji su raznolikog porijekla, od domorodačkih naroda Taino i Siboni, dugog perioda španskog kolonijalizma, dovođenja afričkih robova, bliskosti sa Sovjetskim Savezom tokom Hladnog rata i blizine SAD. Kuba se rangira visoko po stepenu zdravstvene zaštite i obrazovanja, sa veoma visokom pokazateljem humanog razvoja. Kuba je, uz Severnu Koreju, jedna od dvije države u kojima se ne može kupiti koka-kola.  Kuba je država s najvišim procentom pismenosti. U Kubi je pismeno 99,8% stanovništva. Na tome mogu da zahvale tekovini revolucije koja garantuje besplatno školovanje a samo zanimanje učitelja i prosvjetnog radnika, postavlja na visoko mjesto društvene ljestvice. Prije nego što je uspostavio embargo na kubanske proizvode, američki predsednik Džon Kenedi je kupio 1200 kubanskih cigareta. Sa druge strane, nedugo po dolasku na vlast, Fidel je naredio da se unište svi primjerci društvene igre Monopol. CIA je planirala da ubije Kastra, na njega je pokušano ukupno 637 atentata. Ljekar je jedno od najčešćih zanimanja na Kubi. Profesija je veoma cjenjena, ali kako ih u državi ima previše, često ih šalju širom svijeta da bi pomogli tamo gdje je potrebno. Na području Kube se nalazi pomorska vojna baza SAD. To je baza Gvantanamo koja je podignuta na jugoistočnom dijelu ostrva, još davne 1898. godine. Za nju Amerikanci plaćaju oko 4.000 dolara mjesečno, ali Kuba još nije naplatila ni jedan jedini ček od tog neobičnog iznajmljivanja, jer tvrde da ugovor po kojem je baza podignuta nije važeći. Varadero plaže se smatraju jednim od najljepših mjesta u svijetu. Unesko je 1992. godine proglasio Varadero plaže najsavršenijom netaknutom prirodom na svijetu.