Dzulijan Asanz

Ljetopis, 24. februar 2019. godine

Ime: Ljetopis 24.02.2019 (2011 Britanski sud osudio Dzulijana Asanza, 1946 Huan Peron izabran za predsjednika Argentine); Opis: Ljetopis, 24. februar Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 24. februara 2011. godine u sudskom procesu protiv osnivača vebsajta „Vikiliks“ Džulijana Asanža, koji je uzdrmao američku javnost objavljivanjem tajnih hiljade diplomatskih depeša, britanski sudija Hauard Ridl presudio je da Asanž mora biti izručen Švedskoj kako bi se suočio s optužbama. Uprkos presudi, 39-godišnji australijanski ekspert za računare ostao je na slobodi u Britaniji zahvaljujući kauciji.

Dzulijan AsanzDžulijan Asanž, kojeg su pojedini publicisti opisali „kao najopasnijeg čovjeka svijeta“ po svemu je sasvim posebna ličnost, po načinu života, preokupacijama, manirima, školovanju, čak i po uslovima u kojima je odrastao. Svoju ulogu pojednostavio je sledećim riječima: „Kada vlade prestanu da muče i ubijaju ljude, kada korporacije prestanu da zloupotrebljavaju pravni sistem, tada će, možda, doći vrijeme da se postavi pitanje odgovornosti boraca za slobodu govora“. Asanž je postao globalno poznat 2010. godine, pošto je Vikiliks objelodanio više od 251.000 diplomatskih depeša, odnosno prepisku između Stejt departmenta i diplomatskih predstavništava SAD širom svijeta. Taj materijal sadržao je čak 40 procenata povjerljive građe, a više od šest odsto tajnih dokumanata. I prethodno su njegove aktivnosti izazivale ozbiljnu glavobolju zvaničnika i njihovih službi, poput situacije kada se polovinom te godine pojavio „slučaj Apač“, koji su Asanž i njegovi saradnici nazivali „Projekat B“. Radilo se o video zapisu iz kokpita američkog helikoptera „Apač“ na kojem se vidi kako američki vojnici 2007. godine, u Iraku, iz vazduha hladnokrvno ubijaju 18 civila, među kojima i dvojicu novinara Rojtersa. Asanž je Vikiliks osnovao 2006. godine, a s radom je počeo januara 2007. godine što će sam Asanž opisati kao „Vikipediju bez cenzure“. Sajt Vikiliks dnevno je objelodanjivao 10.000 stranica dokumanata, diplomatskih depeša koje se od tada nijesu skidale sa naslovnih strana novina širom svijeta, pri čemu su raskrinkavane brojne kriminalne radnje, od „prljavih poslova“ u svjetskoj diplomatiji, pa do zločina, ili jednostavno tračeva. Tako je objelodanjena građa o ubistvima u Keniji, potom odlaganju otrovnih materija na tlu Afrike, kompromitujuća prepiska banaka, materijali o dejstvima SAD u Iraku, odnosno Avganistanu, ili o prilikama u Gvanatanamu. Interpolova potjernica za Asanžom raspisana je 30. novembra 2010. godine a 7. decembra Britanci su ga uhapsili, na osnovu zahtjeva Švedske.

Asanž je rođen jula 1971. godine u Taunsvilu, Kvinsland, Australija, gradu smještenom na sjeveroistočnom priobalju Australije. Nedaleko od Taunsvila, nekih osam kilometara, na izlazu iz klivlandskog zaliva nalazi se ostrvo Magnetik, na kojem je Asanž u izgleda pomalo idiličnim okolnostima, u prirodi, proveo znatan dio detinjstva. Rano se zainteresovao i za računarstvo. Već u šesnaestoj bio je pripadnik (odnosno osnivač) hakerske grupe, koju su nazvali – „Međunarodni podrivači“. Kako je insistirao u potonjim objašnjenjima, imali su strog kodeks, koji je podrazumijevao da je nedopustivo razaranje sistema u koji su uspjeli da provale, kao i ma kakva promjena nađenih podataka. Kako bilo, hapšen je još kao tinejdžer zbog upada u sisteme univerziteta, telekomunikacione kompanije Nortel, čak i Pentagona i NASA. Izvesno vreme živeo je čak i kao beskućnik.

Kada je okupljao grupu s kojom je osnovao Vikiliks svoju namjeru je tumačio kao suprotstavljanje režimima poput Kine, Rusije i zemalja centralne Azije, a potom isto tako i ma kakvog ilegalnog i nemoralnog ponašanja vlada odnosno kompanija, „uključujući i američku vlast“. Kako se ispostavilo najviše pikanterija bilo je vezano za SAD i njihovu politiku. U utočištu u ambasadi Ekvadora u Londonu on boravi od juna 2012. godine. Asanž je uostalom sam naglašavao da više ne vjeruje u pozitivan ishod svog slučaja te da strahuje da ga SAD neće pustiti na miru zbog onoga što je učinio. Kako se izrazio: „Moguće je da sam osuđen na smrt“.

 

  • Na današnji dan, 24. februara 1946. godine Huan Peron je izabran za predsjednika Argentine, započevši prvi od tri mandata na čelu te države.

Huan PeronPeriod vladavine Huana Perona, važi za izuzetno težak period u istoriji Argentine. Vladao je gvozdenom pesnicom, okružen bogatstvom i luksuzom, a njegova moć je prevazilazila sve granice. Narod je u početku bio opijen njegovom pojavom, a izuzetno popularna je bila njegova druga supruga Evita. Njen kult ličnosti na neki način i dalje živi u Argentini. Peron je odrastao u seoskoj porodici, a sa 16 godina se upisao na vojnu akademiju i nakon toga brzo napredovao u redovima argentinske vojske. 1930-ih je bio vojni ataše u Musolinijevoj Italiji, gdje je razvio sklonost prema fašizmu. Godine 1943. učestvovao je u vojnom udaru protiv vlade Ramona Kastilja i učestvovao u pučističkoj vladi. Krajem 1945. godine se razišao sa pučistima, bio prisiljen na ostavku i kraće vrijeme uhapšen. Čim se pročula vijest o Peronovom hapšenju, počelo se sa organizacijom protesta prilikom kojih će se tražiti njegovo puštanje. Između 250.000 i 350.000 ljudi je izašlo na ulice. Ne slažu se svi istorijski izvori o ovom događaju oko uloge koju je u njemu imala Eva Duarte. Neki navode da je pozivala ljude na protest, neki da je samo učestvovala u njemu, a treći da uopšte nije učestvovala. Eva tada nije imala kontakte u sindikatima i Ministarstvu rada koji su bili glavni akteri protesta. Ona nikada nije potvrdila da je bila organizator, već je isticala da je za Peronovo oslobađanje zahvalna narodu koji je tog dana izašao na ulice. Perona puštaju iste večeri i on sa balkona Ružičaste kuće objavljuje da će ubrzo biti održani predsjednički izbori na kojima će biti izabran za kandidata Laburističke partije. Sa Evom sklapa građanski brak, a crkveni u crkvi Svetog Franje Asiškog u La Plati. Po prvi put u istoriji Argentine, predsjedničkog kandidata, tokom predizborne kampanje, prati žena. Eva čak, nekoliko dana pred izbore, pokušava da održi govor umjesto Huana (koji je zbog bolesti bio spriječen da dođe) na skupu na Luna park stadionu. Okupljene žene, koje su došle da podrže kandidaturu Perona, koji je ranije predložio da im se da pravo glasa, ometale su govor i tražile da se Peron pojavi klicajući “Hoćemo Perona!”. Peron na izborima osvaja 54% glasova, dok drugoplasirani kandidat osvoja 7% glasova manje. Međutim izborni zakon mu omogućava da osvoji 13 provincija, sve osim Korijentesa, dvije trećine Predstavničkog doma i skoro cio Senat. Peron je kao predsjednik uveo niz reformi sa ciljem nacionalizacije industrije, smanjenja uticaja stranih – prvenstveno britanskih kompanija – na politiku zemlje, te poboljšanja socijalnog položaja najsiromašnijih slojeva. Peronova ideologija – koju je opisivao kao treći put između socijalizma i kapitalizma – danas se naziva peronizam. Nakon smrti Eve našao sve više politički izolovan. Godine 1955. je zbačen u vojnom udaru i protjeran u Španiju.

Kada je u Argentini nakon osamnaest godina ponovno uspostavljena demokratija, Peron se vratio i glatko pobijedio na izborima. Međutim, bio je teško bolestan i nije bio u stanju da spriječi sve krvavije obračune između lijeve i desne frakcije svojih pristalica. Nakon smrti1974. godine naslijedila ga je supruga Izabela Peron.

Nakon završetka Drugog svjetskog rata, Argentina je postala popularno sklonište za naciste, od kojih su neki bili pod Peronovom zaštitom. U Argentinu su se prebacivali preko tzv. pacovskih kanala iz Evrope. Neki od njih bili su Jozef Mengele i Adolf Ajhman. U Argentini su utočište našli i funkcioneri marionetskih režima, poput Ante Pavelića. Bjegunci su obično dobijali falsifikovane pasoše u argentinskom konzulatu u Barseloni.