Henri Kisindzer

Ljetopis, 27. maj 2019

Ime: Ljetopis 27.05.2019 (1932 Henri Kisindzer, 1993 Ufici galerija); Opis: Ljetopis, 27. maj 2019 Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 27. maja 1932. godine rođen je američki diplomata njemačkog porijekla, Henri Kisindžer, jedna od vodećih ličnosti u posleratnoj američkoj diplomatiji, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1973. godine.

Henri KisindzerIgrao je važnu ulogu u američkoj politici između 1969. i 1977. godine, na poziciji državnog sekretara.  Bio je zagovornik realne politike u međunarodnim odnosima. Bitno je doprinio popuštanju zategnutosti u odnosima SAD sa Sovjetskim Savezom i Kinom tokom 1970-ih, i smirivanju izraelsko-arapskih tenzija. Henri Kisindžer je rođen kao Hajnc Alfred Kisindžer u njemačkom regionu Frankenu. Potiče iz jevrejske porodice, otac mu je bio učitelj. Zbog pogroma i protjerivanja Jevreja iz Hitlerove Njemačke, 1938. godine bježi sa roditeljima u Njujork (SAD). 1943. godine dobija američko državljanstvo i odmah potom je mobilisan. Poslije Drugog svjetskog rata, ostaje u Njemačkoj gdje radi u američkoj zoni kao kontraobaveštajac. Godine 1947. vraća se u SAD a 1954. godine brani doktorsku disertaciju.  Prva politička iskustva, Henri Kisindžer skuplja od 1957. godine kao savjetnik guvernera. Poslije toga je bio cijenjen i kod američkih predsjednika Kenedija, Džonsona i Niksona. Izborom Niksona za predsjednika Kisindžer postaje zvanični predsjednikov savjetnik za pitanja bezbjednosti.

Godine 1971. preduzima dvije tajne misije u Narodnoj Republici Kini, gdje sa tadašnjim kineskim premijerom priprema Niksonovu posjetu Kini, kao i ukupnu normalizaciju odnosa između dvije zemlje. Iste godine posjećuje i Sovjetski Savez gdje priprema sporazum o ograničenju naoružanja kao i o ograničenju broja strateških raketa između SAD i Sovjetskog Saveza. Sa Sjevernim Vijetnamom je Kisindžer takođe imao tajne pregovore koji su doveli do potpisivanja ugovora koji zbog oružane pomoći SAD Južnom Vijetnamu nije zaživio. Kisindžer je učestvovao i u pregovorima Izraela i arapskih zemalja, prvenstveno sa Sirijom. Zbog njegove politike prema zemljama trećeg svijeta, Kisindžer je jedan od kontradiktornih političara ere Hladnog rata. On i CIA su 1973. godine podržavali krvavi puč generala Avgusta Pinočea protiv demokratski izabranog predsjednika Salvadora Aljendea čiji socijalistčki pravac nije odgovarao američkim interesima u Latinskoj Americi. Zbog umješanosti Kisindžera kod tog i sumnje za umiješanost u Operaciji Kondor sredinom 70-ih godina, Kisindžeru su upućeni sudski pozivi za svjedočenja (a i optužbe) iz mnogih zemalja, kojima se on nije odazvao. U međuvremenu objavljeni tajni dokumenti pokazuju da je Kisindžer, zajedno sa tadašnjim predsjednikom Fordom autorizovao, međunarodnom pravu protivnu, invaziju Istočnog Timora od strane Indonezije, koja je ukupno „koštala“ 60.000 žrtava. Dolaskom na vlast predsednika Kartera, Kisindžer se povlači iz političkog djelovanja. Podržavao je kandidaturu Regana za predsjednika, i nakon njegove pobjede postaje član Reganovog savjetničkog tima. Kada je počeo građanski rat u Jugoslaviji u američkim medijima kritikovao je stav SAD o priznavanju Bosne i Hercegovine smatrajući taj stav apsurdnim. Apelovao je na zapadne zvaničnike da se ne miješaju u rat između Srba i Hrvata jer je istorija odnosa ova dva naroda duga nekoliko vjekova i da oni treba sami da se dogovore. Takođe je kritikovao sporazum u Rambujeu za koji je rekao da ga u takvoj formi ne bi prihvatio ni jedan Srbin, da je to bila čista provokacija i da takav sporazum uopšte nije smio da se nađe na stolu za pregovore. Kako god, kada je bombardovanje počelo smatrao je da se vazdušni napadi nastave jer bi kredibilitet NATO-a bio doveden u pitanje ukoliko bi se sa time prestalo, ali se čvrsto zalagao da se ne preduzima nikakva kopnena akcija.

 

  • Na današnji dan, 27. maja 1993. godine u eksploziji automobila-bombe ispred galerije Ufici u Firenci pet osoba je poginulo, a kolekcija galerije ozbiljno oštećena.

UficiGalerija Ufici kompleks je zgrada u Firenci i spada u jedan od najstarijih i najuglednijih muzeja umjetnosti na svijetu. Prvobitna namjena ovih zgrada, podignutih u periodu 1559—1581. godine, bila je da služe kao arhivi, biroi i ministarstva republikanske Firence. Italijanska reč ufici znači biroi. Vremenom, ovdje su se sakupljala umjetnička dela, tako da je ova zbirka za javnost otvorena 1765. godine. Danas ovaj muzej predstavlja najveću renesansnu zbirku sačinjenu prevashodno od slika, dok su u zasebnim muzejskim ograncima širom Firence smještena ostala umjetnička dela. Renesansna djela i kultura savršeno se stapaju s ambijentom firentinske galerije, koja je i sama svojevrsno prekrasno umjetničko dijelo, harmonično i skladno, savršeno uklopljeno u gradsku sredinu. Galerija Ufici je pravi živi organizam, sa obaveznim modernim konceptom po kome je muzej mjesto otvorenog dijaloga između ljudi i same umjetnosti. Ovo velelepno zdanje prvobitno je trebalo da bude sjedište trinaest firentinskih sudova sa pratećom administracijom i birokratijom. Godine 1561. Kozimo I Mediči naručuje izgradnju Uficija u neposrednoj blizini svoje Palate, da bi tako lakše kontrolisao poslednje institucije republikanske Firence. Sam Kozimo opredijelio se za „sigurniji i statičniji“ stil dorskih arhitrava zbog jasne političke asocijacije na mit o Herkulu, koji je bio omiljen u Firenci toga doba. Kozimo je predvidio da na spoljašnjoj fasadi budu niše, udubljenja u zidu koja će krasiti skulpture čuvenih Firentinaca, vojskovođa, književnika i vladara. Mecene i kolekcionari bili su svi članovi porodice Mediči, ne samo velike vojvode. Iz porodičnih vila i palata u Ufici su se slivala mnogobrojna remek-djela, koja su prenošena generacijama, s koljena na koljeno.  Tokom XVIII vijeka, arheološka istraživanja postala su sve sistematičnija, pa su u Ufici stigle etrurske bronzane statue, urne i vaze, tako da je Galerija postala univerzalno stjecište svih istorijsko-umjetničkih vidova kulture. Najznačajnija ličnost za opstanak i budućnost Galerije Ufici bila je poslednja predstavnica loze Mediči – Ana Marija Luiza, izvanredna ličnost dubokog umjetničkog i kulturnog senzibiliteta. U istoriji Firence ostala je zabilježena kao osoba koju su svi poštovali i kojoj su se divili. Danas je njen portret izložen na ulazu u Ufici. Godine 1737. Ana Marija Luiza je sa novom lorenskom dinastijom sklopila sporazum po kojem im ustupa porodično nasleđe Medičija, ali po strogo određenim uslovima:

„Da služe za ukras države, na korist naroda i za privlačenje radoznalosti stranaca, a da ništa ne smije da se udalji ili odnose van prijestonice i države Velikog vojvodstva. Umjetnička djela ne mogu biti puki ukras u palati vladara, već njima mora da raspolaže država da bi ih dala na korišćenje, kako široj firentinskoj javnosti, tako i strancima čije zanimanje treba da pobuni i podstakne razvoj turizma.”

Princeza je svoju volju potvrdila i testamentom 1743. godine i ona je do današnjeg dana uglavnom ispoštovana.

U XIX vijeku, muzejska kolekcija se i dalje uvećavala a tokom prvih decenija XX vijeka, kupljeno je još značajnijih slika, uglavnom iz italijanskih slikarskih škola koje do tada nijesu bile zastupljene u zbirkama. U periodu između dva svjetska rata, neka djela su prebačena iz Galerije Akademije u Ufici. Ulazak Italije u Drugi svjetski rat nanio je ozbiljne štete zbirkama. Njemačke trupe su odnijele oko tri stotine djela. Poslije završetka rata saveznici su ih pokupili i vratili Italiji. Samo dva čovjeka su tokom istorije pokušala da oskrnave umjetničku zbirku porodice Mediči: to su bili Napoleon Bonaparta i Adolf Hitler. Galeriju Ufici godišnje posjeti preko 1,5 miliona posjetilaca, a posjećenost konstantno bilježi rast.