Ajfelova Kula

Ljetopis, 31. mart 2019. godine

Ime: Ljetopis 31.03.2019 (1282 Sicilija, 1889 Ajfelova kula); Opis: Ljetopis, 31. mart Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 31. marta 1889. godine otvorena je Ajfelova kula, tada najviša građevina u svijetu. Čelična konstrukcija visoka 300 metara postala jedna od glavnih znamenitosti Pariza. Kulu, sagrađenu povodom Svjetske izložbe u Parizu, konstruisao francuski inženjer Aleksandar Gistav Ajfel.

Ajfelova KulaDugi niz godina smatrana najvišom građevinom na svetu, impozantna struktura Ajfelove kule je prva stvar koja ljude širom svijeta asocira kada se pomene Pariz. Milioni turista godišnje svoj boravak u francuskoj prijestonici zaključuje upravo nekom kreativnom fotografijom pored ovog spomenika. Ajfelova kula je fascinantna kako tokom dana, tako i noću. Zapravo, naročito noću, kada obasjava cijelu okolinu sa nekoliko hiljada sijalica koje su instalirane od samog dna do njenog vrha, a, osim prelijepog spomenika, Ajfelova kula predstavlja i važnu radio – televizijsku stanicu.

Usled promjene vremenskih prilika, Ajfelova kula mijenja svoju dimenziju jer je cijela rađena od gvožđa. Tako, na primjer, umije da odstupi i do 8 cm od vertikale u stranu od Sunca, kada duva jak vetar, može se pomjeriti od 5 do 7 cm, a svake zime, kada je veoma hladno, ona se snižava za 15 cm.
Do vrha Ajfelove kule ima ukupno 1665 stepenika, zbog čega i 7 liftova, a sama građevina ima ukupno 3 sprata. Na trećem, poslednjem spratu, se nalazi i jedan stan, za koji se pretpostavlja da je bio namenjen za Gistava Ajfela, ali se on danas koristi za turiste, koji odatle mogu da posmatraju cijelu širu okolinu Ajfelove kule.
Ajfelova kula nije izgrađena kao hir Francuske ili individualca, koji će samo pokazati ostatku svijeta šta njihovi inženjeri i arhitekte mogu.

Za izgradnju Ajfelove kule je bio potrebno 2 godine, 18038 djelova napravljenih od gvožđa i 2,5 miliona zakovica. Sa izgradnjom je zvanično započeto januara 1887. godine i isplanirano je da gradnja traje 14 mjeseci. Ipak, posao je bio toliko obiman, da se vrijeme izgradnje na kraju produžilo na 26 mjeseci, te je zvanično završen početkom 1889. godine.

U fabrici u Levaile – Pereu, u kojoj su se izlivali metalni delovi za izgradnju Ajfelove kule, radilo je 150 radnika, a na licu mjesta je bilo između 150 i 300 radnika. Kada se sve svelo na papiru, izgradnja Ajfelove kule je iznijela preko milion i po više od planirane sume. Na svakih 7 godina, Ajfelova kula dobija novi sloj farbe, koji je ujedno štiti i od korozije. Za farbanje cijele Ajfelove kule je potrebno 25 ljudi, 60 tona farbe i oko 1500 četki za farbanje. Cijela konstrukcija se farba u 3 nijanse, počev od najtamnije na dnu i najsvetlije na vrhu, kako bi se postigao impresivan kontrast. S obzirom na to da Parižani uvijek prate trendove, tako se i boja farbe mijenja u zavisnosti od trendova. Tako je Ajfelova kula izgrađena od metalnih djelova ofarbanih u smeđe – crvenu nijansu, pa je jednu deceniju kasnije ofarbana u žuto, da bi 60 – ih godina dobila žućkasto – smeđe i kestenjaste nijanse, a 1968.godine je čak i osmišljena specijalna nijansa za farbanje Ajfelove kule – Ajfelova kula braon.

U Ajfelovoj kuli je instalirano 20.000 sijalica, a za njihovo održavanje i mijenjanje je potreban tim od čak 43 čovjeka, zbog čega se i boja sijalica menja samo u posebnim prilikama. Inače, od 1925. godine do 1936.godine ove sijalice bi oslikavale znak čuvene francuske kompanije koja se bavi proizvodnjom automobila, Citroen.

Pored toga, Ajfelova kula je i razlog zašto je 1927.godine Čarls Linberg, tokom samostalnog transatlantskog leta, uspeo bezbjedno da sleti u Pariz, jer je baš ova svijetla koristio kao navigaciju. Iako se danas smatra za jednu od najljepših i najromantičnijih građevina na svijetu, nakon što je izgrađena, Ajfelova kula je naišla na mnogobrojna negodovanja tadašnjih proslavljenih francuskih umjetnika. Oni su ovu građevinu vidjeli kao rogobatnu, grubo konstruisanu, jednostavno rečeno kao građevinu koja narušava harmoničan i moderan izgled Pariza.

Od svečanog otvaranja, 1889.godine, Ajfelovu kulu je posjetilo više od 250 miliona ljudi, odnosno 7 miliona ljudi na godišnjem nivou, ne računajući turiste koji su je obilazili samo spolja. Ovi brojevi i statistički podaci dokazuju da je Ajfelova kula najposjećeniji spomenik na cijelom svetu.

 

  • Na današnji dan, 31. marta 1282. godine u pobuni Sicilijanaca protiv francuske vlasti poznatoj pod nazivom „Sicilijanska večernja“ pobijeni su svi Francuzi na ostrvu.

Sicilijanska VecernjaSicilijanska večernja je predstavljala pobunu na Siciliji protiv kralja Karla I Anžujskog, koji je preuzeo Siciliju uz papinu podršku. Tom pobunom započeo je Rat sicilijanske večernje. Pobuna se naziva „večernja“ jer je počela tokom večernje službe na vaskršnji ponedjeljak. Ustanak je organizovan pod geslom „Smrt Francuskoj od Italije“. i prema legendi, od početnih slova tog gesla kasnije je nastala riječ „mafija“.

Sicilijanska mafija-„Koza Nostra“, koja ima toliko etimoloških tumačenja za kriminalnu organizaciju, je „zvanično“ nastala sredinom XIX vijeka u periodu ujedinjenja Italije, kada je usled velikih socijalnih problema uslijedio izuzetno težak život seoskih porodica na Siciliji.

Iako i XIX vijeku „zvanično“ počinje djelatnost tajne organizacije Koza Nostre, koja je zapravo neformalni i tajni savez stotinak mafijaških porodica, vjerovatno prvo zajedničko udruženje većeg broja porodica u duhu mafije, zabilježeno je u istoriji Sicilije još u XIII vijeku, u vidu pobune „Sicilijanska večernja“, u kojoj su nezadovoljni svojim položajem i promjenom Palerma kao prijestonice, pobijene brojne francuske porodice na Siciliji. Jačanje Koza Nostre, početkom i tokom XX vijeka poprima oblike ozbiljne organizacije koja se djelovanjem na državnike i značajne ljude na Siciliji, i u Italiji uopšte, uvukla i popela na sve nivoe državnog aparata, čime je sebe učinila neuništivom. Svoju moć i uticaj sicilijanska mafija je održavala silom, pri čemu su po potrebi premlaćivani dužnici, protivnici njihovim pravilima ili bilo ko da im je stajao na putu. Nekada bi to otišlo i u najgorem smjeru.

Svi članovi Koza Nostre -“naše stvari” su bili povezani Omertom, tj. zavjetom na ćutanje, što je italijanskoj mafiji i omogućilo toliko dugi opstanak. Kada bi se nekog mafijaša dokopala policija, čak iako bi imao neprijatelje među drugim porodicama, taj mafijaš nikada ne bi cinkario. U suprotnom, cjelokupna Koza Nostra bi se ustremila na njega. Ako je razmirica i bilo, one bi se rješavale na njihov način i to najčešće krvavim putem, što je obično završavalo porodičnom tj. krvnom osvetom.

Početkom XX vijeka veliki broj, čak 3 miliona Italijana, preselio se u “obećanu zemlju”, Sjedinjene Američke Države”, pri čemu ih nije sačekao nikakav obećani raj, već nezaposlenost i siromaštvo. U takvim uslovima, drugo se i nije moglo očekivati, velike italijanske komune na istočnoj obali SAD-a, su postale prozor za proboj Koza Nostre u SAD. Velika ekonomska kriza i prohibicija kojom je zabranjena prodaja i konzumiranje alkohola, su predstavljale pravi raj za mafijaše, koji su vrlo lako pronašli svoju granu djelovanja, pored reketiranja i još po neke kriminalne djelatnosti. Obično su svoje prljave poslove obavljali tako da su pored njih, imali i legalne, “paravanske” poslove, kroz koje bi prali novac, i držali policiju dalje od sebe. Jedini ko je na neki način bio imun na djelatnosti sicilijanske mafije u Italiji, i ko je uspio da je donekle ograniči, bio je fašistički italijanski vođa – Benito Musolini. Međutim, fašistička epoha Italije, nije dugo trajala te je završetak Drugog svjetskog rata, značio i ponovni procvat mafije, još jače nego ikad.

U tom periodu i nekoliko decenija kasnije dogodile su se i čuvena ubistva italijanskih državnika, ubistva sudija u procesima protiv mafije i dr. Mafija je duboko ukorijenjena i dan danas u sve pore društva, međutim više ne na isti način kao što se to radilo nekada.