Kinesko Japanski Rat

Ljetopis, 7. jul 2019

Ime: Ljetopis 07.07.2019 (1935 Japansko-Kineski rat, 07.07.1807 Mir u Tilzitu); Opis: Ljetopis, 7. jul Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 7. jula 1937. godine sukobom japanskih i kineskih trupa kod mosta Marko Polo blizu Pekinga počeo je japansko-kineski rat.

Kinesko Japanski RatNakon Prvog japansko-kineskog rata 1894-95. godine Japan je pripojio Koreju, dok je Tajvan postao japanska kolonija. Težnja Japana za proširenjem na Mandžuriju, regiju bogatu sirovinama, dovela je do sukoba sa Rusijom 1904. godine u Rusko-japanskom ratu, koji je Japan dobio, te se time Rusija morala povući iz Mandžurije. Japan gradi željeznicu, štiteći je sa Guandong armijom stacioniranom u Kini, te željeznicom transportuje sirovine u pravcu Koreje. Svjetskom privrednom krizom 1929. godine japanska je privreda teško pogođena, pa izlaz iz krize japanski političari i vojni stručnjaci vide u jačanju kolonijalne politike Japana u pravcu Mandžurije. Kao razlog za okupaciju Mandžurije, Japan nalazi navodno dizanje u vazduh dijela južnomandžurske pruge kod grada Mukden. Pruga je minirana od strane tajnih agenata i trebalo je da posluži kao opravdani razlog za okupaciju. Organizovanog otpora prema japanskoj vojsci od strane kineske armije nije bilo, jer su se u to vrijeme vodile borbe u kineskom građanskom ratu između Kuomintanga i Komunističke partije Kine. Osim pojedinačnog otpora lokalnog stanovništva, japanske trupe su brzo zauzele Mandžuriju i formirale marionetsku državu Mandžuko. Time se japanska vojska potpuno komandno i politički odvojila od japanske skupštine i samovoljno preuzimala vlast u Mandžukou, a time i jačala svoju ulogu u unutrašnjoj politici Japana. Protestom Društva naroda zbog japanskih akcija dolazi do shvatanja država članica Lige o nemogućnosti spriječavanja vojnih sukoba i istupanja Japana iz organizacije, te time dolazi samo do daljeg širenja japanskih vojnih akcija na području Kine. Godine 1936. Japan potpisuje sa njemačkim Trećim rajhom Pakt protiv Kominterne, koji je bio usmjeren protiv komunističke internacionale. Paktu pristupa 1937. godine Italija, a za vrijeme Drugog svjetskog rata i još neke zemlje i vlade. Pakt je imao više simboličko značenje, te će kasnije prerasti u Trojni pakt, političku i vojnu saradnju ovih triju država. Dana 7. jula 1937. godine dolazi do incidenta na Mostu Marka Pola, direktnog oružanog sukoba kineske i japanske vojske, koji je označio početak Drugog japansko-kineskog rata. Incident se dogodio 15 km jugozapadno od gradskog jezgra Pekinga, na mostu preko rijeke Jungding. Nije dokazano da su japanske trupe isprovocirale napad. Nakon pokušaja stvaranja primirja dva dana nakon izbijanja sukoba, japanske snage zahtijevaju od kineske armije ispunjavanje uslova koji bi time spriječili dalje prodiranje Japanaca prema Pekingu. Pregovori ne uspijevaju i već 25. jula japanske jedinice napadaju Peking i u bici za Peking japanska vojska zauzima glavni kineski grad. Japanska vojska vjeruje u brzu pobjedu u ratu, mada kineska vojska već u bici za Šangaj pruža jak otpor. Oko 200.000 japanskih vojnika i nepoznat broj kineskih vojnika vodili su bitku sa velikim gubicima. Tek iskrcavanjem japanske 10. armije u zalivu Hangzhou polovinom novembra kineska se vojska povlači iz Šangaja, te japanska vojska time dobija bitku. Japanska vojska 8. decembra dolazi do Nankinga. Lecima opkoljenim vojnicima i stanovnicima Nankinga, japanska vojska poziva na predaju. Grad bombarduju danima gotovo bez prekida. Četiri dana kasnije, zapovjednik odbrane grada izdaje naređenje o povlačenju vojnika iz opkoljenog grada a japanska vojska zauzima Nanking. U naredne tri sedmice japanska vojska u tzv. masakru u Nankingu masakrira 300.000 kineskih civila i vojnika.

Zbog slabosti kineske privrede i nerazvijenosti kineske vojske oslabljene u građanskom ratu, kineski se zapovjednici odlučuju na strateško povlačenje većih vojnih jedinica duboko u pozadinu. Istovremeno vršila se demontaža i transport industrijskih pogona u pozadinu. Vojne akcije su se svodile na oružane sukobe manjih razmjera, čekajući na reorganizaciju vojnih trupa u pozadinu, kao i vojnu pomoć SAD. SAD su na početku rata bile neutralne, ali nakon izvještaja o ratnim zločinima u Nankingu i potapanja američkog broda topovnjače Panay, američka vlada uvodi embargo na izvoz gvožđa i nafte u Japan, a Kineze pomaže sa dobrovoljačkom eskadrilom američke avijacije. Mjere su za SAD bile veoma važne, jer je prijetila opasnost potpunog preuzimanja vlasti Japana u Aziji, slabljenje pozicija evropskih kolonijalnih sila Ujedinjenog Kraljevstva, Francuske i Holandije, te ugrožavanje američkih interesa na Filipinima, koji su tada bili pod vlašću SAD. Embargo je gotovo onemogućio dalje napredovanje Japana u Kini, ali je japansku vladu usmjerio u pravcu otvorenog rata sa SAD-om i napada na Perl Harbur decembra 1941. godine. Nakon napada, Kina službeno objavljuje rat Japanu, a rat se širi na čitavo područje Tihog okeana.

 

  • Na današnji dan, 7. Jula 1807. godine porazi ruske vojske u ratovima sa Napoleonom primorali su Aleksandra I da u Tilzitu sklopi mir.

Tilzitski MirTo je imalo velikog odraza na rusku balkansku politiku, u prvom redu prema Crnoj Gori. Zapravo ovaj mir onemogućio je izvršavanje glavnog zadatka ruske sredozemne ekspedicije i akcije prema Crnoj Gori, pa je Boka prepuštena Francuskoj, a Crnoj Gori obustavljena redovna novčana pomoć. Tilzitski mir predstavlja dva sporazuma koje je potpisao Napoleon u Tilzitu u julu 1807. godine poslije pobjede kod Fridlanda. Prvi sporazum su potpisali Napoleon i ruski car Aleksandar I Romanov. Ugovor, koji je ostao na snazi do Napoleonove invazije na Rusiju  podrazumijevao je i savezništvo, a Napoleon se, pored ostalog, obavezao da neće progoniti Crnogorce zbog njihove borbe protiv Francuske. Drugi sporazum je Napoleon potpisao sa Pruskom samo dva dana kasnije. Tilzitskim mirom Pruska je izgubila cijelo područje između Rajne i Labe i veći dio zemalja stečenih diobom Poljske. Napoleon je u bici kod Fridlanda 1807. godine nanio težak poraz ruskoj vojsci. Rusija je pomagala Prusku u ratu protiv Napoleona. Ta bitka je označila poraz četvrte koalicije, pa su Rusija i Pruska morale potpisati sporazum sa Napoleonom. Napoleon i ruski car Aleksandar I Romanov su potpisali sporazum u Tilzitu na rijeci Njemen. Tim sporazumom završio je rat carske Rusije i Napoleonove Francuske i stvoren je savez dva carstva. Dvije zemlje su se tajno dogovorile da pomažu jedna drugoj u sporovima sa trećim zemljama. Francuska je obećala da će pomagati Rusiju protiv Turske, Rusija je trebalo da započne Anglo-ruski rat, Rusija je trebalo da podstiče Finski rat protiv Švedske, da bi se natjerala Švedska da se pridruži kontinentalnom sistemu, Rusija se obavezala da se povuče iz Vlaške i Moldavije, koje je Rusija zauzela tokom Rusko-turskog rata. Jonska ostrva i Kotor koje su zauzeli ruski generali Fjodor Ušakov i Dmitrij Senjavin treba da se predaju Francuskoj. Kao kompenzaciju Napoleon je garantovao suverenitet kneževine Oldenburg i nekoliko malih državica kojima su vladali njemački rođaci ruskog cara. Kotbus je pripao Saksoniji. Lijeva obala Labe dodijeljena je novoformiranoj kraljevini Vestfaliji. Rusija je dobila Bjalistok. Od ostatka poljskih zemalja u sastavu Pruske stvoreno je Varšavsko vojvodstvo. Pruska je morala da plati ratnu štetu od 100 miliona franaka. Taleran je savjetovao Napoleona da se odnosi blaže prema Pruskoj. Mnogi u Pruskoj i Rusiji su Tilzitski mir smatrali nacionalnim poniženjem. Sporazum je predstavljao diktat pobjednika. Ruski vojnici su odbili da slijede Napoleonove zapovijesti, pa je izbio i Lisabonski incident. Napoleon je namjeravao da se oženi sestrom ruskog cara, ali rusko plemstvo se tome protivilo. Saradnja Francuske i Rusije prekinuta je kada je ruski car počeo dozvoljavati uplovljavanje neutralnih brodova u ruske luke. Napoleon je 1812. godine izvršio invaziju Rusije.