Mihajlo Petrovic

Ljetopis 20. mart

Ime: Ljetopis 20.03.2019 (1913 poginuo pilot Mihailo Petrovic, 1881 na UL brodovima prvi put istaknute CG zastave); Opis: "Ljetopis 20.03.2019 (1913 poginuo pilot Mihailo Petrovic, 1881 na UL brodovima prvi put istaknute CG zastave)". Tip: audio/mpeg
  • Na današnji dan, 20. marta 1913. godine kod Skadra je poginuo pilot Mihajlo Petrović, jedan od prvih pilota na svijetu koji je poginuo u borbenim dejstvima.

Mihajlo PetrovicMihajlo Petrović je bio srpski pilot sa pilotskom dozvolom broj 1. Prvi srpski pilot koji je izgubio život na borbenom zadatku. Pripadao je prvoj grupi od šest srpskih pilota školovanih u Francuskoj 1912. godine.

Kada je srpska vojska 1912. godine pozvala dobrovoljce da se prijave za obuku za pilote, među njima je bio narednik Mihajlo Petrović. Poslije uspješno položenih ispita kao i medicinskih pregleda poslat je u jednoj od prvih grupa u Francusku na obuku za pilota.

U Francuskoj je krajem maja pošao u Farmanovu pilotsku školu u Etampu. Poslije dvadeset dana obuke kao prvi u grupi izvršio je svoj prvi samostalni let. Poslije uspješnog završetka obuke uspješno polaže završne ispite (mjesec dana prije ostalih iz grupe) i tako postaje prvi srpski pilot aviona sa diplomom. Imao je međunarodnu pilotsku licencu FAI broj 979 a srpsku broj 1.

Prvi balkanski rat je započeo 1912. godine a po povratku u zemlju narednik pilot Mihajlo Petrović je raspoređen na prvi vojni aerodrom u Nišu, na Trupalskom polju. 12 aviona, mješavina Blerioovih monoplana i dvokrilaca Henri Farmana F-20 su sastavljeni do kraja decembra. Januar 1913. godine je iskorišćen za trenažne letove. Nakon kraćeg navikavanja na svoj avion Farman HF-20, koji je imao drugačije letne karatkeristike od aviona istog tipa na kojem je prošao obuku, narednik Mihajlo Petrović raspoređen je u sastav novoosnovanog Primorskog aeroplanskog odreda čiji je prvi borbeni zadatak bio da pruža vazdušnu podršku trupama koje su opsijedale Skadar.

Kobnog jutra, 20. marta 1913. godine, Petrović kreće na borbeni zadatak, kao pomoć srpske vojske crnogorskoj, u izviđanje položaja “zakletih neprijatelja Turaka koji su tad držali Skadar”. Duvao je jak vjetar, naspram kojeg su prvi vojni avioni bili vrlo nemoćni, nestabilni… Rečeno mu je da se zbog vjetra ne penje iznad 800 metara nadmorske visine. Ali, kad se vjetar nakratko stišao, Mihajlo Petrović popeo se na 1.200 metara, izviđao turske pozicije, bodrio crnogorske vojnike. Kad se okrenuo da bi se vratio na uzletište kod sela Barbaluše, orkanski udar prevrće avion kao igračku, remen kojim je bio vezan puca i on, naočigled i na žal svih crnogorskih vojnika koji su gledali taj prizor, ispada iz aviona i gine… Ni pilotski padobran se u to vrijeme još nije koristio, a kamoli katapult za spas pilota.

Hrabrog avijatičara Šumadinca saborci Crnogorci sahranili su uz crkvu u tom selu. Pred Prvi svjetski rat ekshumiran je, a posmrtni ostaci su mu zatim sahranjeni na Cetinju uz najviše vojne počasti, da bi nakon nove ekshumacije 1931. godine počivali u porodičnoj grobnici u Beogradu.

 

  • Na današnji dan, 20. marta 1881. godine na ulcinjskim brodovima prvi put su istaknute crnogorske pomorsko–trgovačke zastave. Kako su to tražili ulcinjski brodari, bila je to trobojka sa krunom i malim krstom, koja je bila u upotrebi sve do kraja Prvog svjetskog rata. Zbog smrti ruskog cara Aleksandra II, svetkovina na ulcinjskom pristaništu povodom isticanja crnogorske pomorsko trgovačke zastave bila je skromna.

Crnogorska ZastavaPanslovenske boje, crvena, plava i bijela, su boje koje se nalaze na zastavama većine slovenskih država i naroda. One simbolizuju zajedničko porijeklo slovenskih naroda. Porijeklo ovih boja je u panslovenskom pokretu koji je nastao u XIX vijeku u Evropi. Sve tri boje na zastavi danas imaju Češka, Slovačka, Rusija, Slovenija, Hrvatska, Srbija, kao i još desetine regija u Rusiji, Ukrajini i Bjelorusiji…, a kroz istoriju su je imale Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, SFRJ i njene četiri republike, Čehoslovacka, Poljska ( za vrijeme Januarskog ustanka), Ruska Carevina….

Crnogorska zastava je bila trobojka sa vodoravnim poljima crvene, plave i bijele boje. Za vrijeme vladavine knjaza i kralja Nikole I Petrovića Njegoša, na crnogorskoj trobojci nalazio se i grb države, koji je bio identičan grbu dinastije Petrović Njegoš, kao i slova N. I. A te zastave se mogu vidjeti i na slikama na kojima je prikazano proglašenje Crne Gore za kraljevinu. Crvena, plava i bijela boja na crnogorskoj zastavi vode tradiciju srpskih nacionalnih boja.

U vrijeme Knjaževine i Kraljevine Crne Gore postojale su tri vrste civilnih zastava: narodna – trobojka bez aplikacija, dvorska – trobojka sa državnim grbom i zastava suverena (knjaza ili kralja) – trobojka sa grbom i suverenovim inicijalima N. I. Vojne ili ratne su imale umjesto trobojke crvenu podlogu (četna, alaj barjak…) U vrijeme SFRJ komunisti nijesu mijenjali zastavu Crne Gore već su umjesto grba stavili petokraku na crnogorsku trobojku. Zastava SR Crne Gore sa petokrakom u sredini je bila republička zastava od 1945. godine do 1993. godine, kada je odlukom Skupštine Republike Crne Gore skinuta petokraka i promijenjena nijansa plave boje. Kao takva bila je zastava Republike Crne Gore od 1993. godine do 2004. godine, kada je zamijenjena aktuelnom zastavom.